گنجینه سکههای بیزانس شامل ۹۷ سکه طلای خالص و مجموعهای از جواهرات کمیاب در نزدیکی دریاچه جلیل کشف شد؛ یافتهای که نهتنها ارزش تاریخی بالایی دارد، بلکه تصویری روشنتر از تحولات سیاسی و اجتماعی قرن هفتم میلادی ارائه میدهد.
جزئیات کشف گنجینه سکههای بیزانس
این گنجینه در محوطه شهر باستانی هیپوس در دامنههای جولان به دست آمد. در میان اشیای کشفشده، گوشوارههای مروارید، سنگهای نیمهقیمتی و قطعات شیشهای نیز دیده میشود. به گفته مایکل آیزنبرگ، باستانشناس و مدیر کاوش، این مجموعه یکی از پنج گنجینه بزرگ طلای بیزانسی در منطقه محسوب میشود و از نظر سکهشناسی اهمیت ویژهای دارد.
ادی لیپسمن، فردی که با فلزیاب به این کشف دست یافت، توضیح داده است که دستگاه به شدت فعال شد و پس از کندن خاک، سکههای طلایی یکی پس از دیگری نمایان شدند.
ویژگیهای سکههای بیزانس
سکههای کشفشده تصاویری از امپراتوران مختلف بیزانس را در خود دارند و بازهای از حکومت ژوستین اول (۵۱۸ تا ۵۲۷ میلادی) تا اوایل سلطنت هراکلیوس (۶۱۰ تا ۶۱۳ میلادی) را پوشش میدهند. وجود بقایای پارچه روی برخی سکهها نشان میدهد که این گنجینه در گذشته درون پارچهای پیچیده و پنهان شده بود.
چرا گنجینه دفن شد؟
تاریخ منطقه نشان میدهد که هیپوس در قرن هفتم میلادی درگیر آشفتگیهای سیاسی و نظامی بود. در سال ۶۱۴ میلادی، ارتش ساسانی به فلسطین بیزانسی حمله کرد و بسیاری از ساکنان مسیحی شهرها برای حفظ داراییهای خود، ثروتشان را مخفی کردند.
- اورشلیم در این حمله به دست ایرانیان افتاد و ۱۵ سال بعد دوباره به بیزانسیها بازگشت.
- نهایتاً در سال ۶۳۶ میلادی، مسلمانان کنترل منطقه را به دست گرفتند.
به گفته آیزنبرگ، نیمه نخست قرن هفتم بیشترین تعداد دفن گنجینههای طلا و برنز را به خود اختصاص داده است، چرا که مردم در مواجهه با ناامنی و جنگ، داراییهای ارزشمند خود را پنهان میکردند.
اهمیت کشف گنجینه سکههای بیزانس
این کشف نهتنها ارزش تاریخی و هنری دارد، بلکه به پژوهشگران کمک میکند تا شرایط اجتماعی و اقتصادی منطقه در دوران پرتنش بیزانس و ساسانی را بهتر درک کنند. گنجینه هیپوس نشان میدهد که چگونه جنگها و تغییر قدرتهای سیاسی، مردم عادی را وادار به پنهانسازی ثروتهایشان کرده است.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.