پژوهشگران با استفاده از مدل های پیشرفته اقلیمی به این نتیجه رسیده اند که حیات روی زمین می تواند حدود ۱.۸ میلیارد سال دیگر ادامه داشته باشد؛ رقمی که به مراتب بیشتر از برآوردهای بسیاری از مطالعات پیشین است و می تواند نگاه ما به آینده سیاره مان را تغییر دهد. این تحقیق که در نشریه معتبر JGR Atmospheres منتشر شده، نشان می دهد که گیاهان و زیست کره زمین احتمالاً تا زمانی که سیاره بخش عمده اقیانوس های خود را از دست بدهد، توان ادامه حیات خواهند داشت.
خورشید هر روز داغ تر می شود؛ روندی که تا ۵ میلیارد سال دیگر ادامه دارد
خورشید در طول چرخه تکامل خود به تدریج درخشان تر و داغ تر می شود. دانشمندان می گویند این ستاره اکنون حدود یک سوم بیشتر از زمان شکل گیری منظومه شمسی، ۴.۵ میلیارد سال پیش، انرژی تولید می کند و این روند تا زمان مرگ خورشید، حدود ۵ میلیارد سال دیگر، ادامه خواهد یافت. سال ها است که دانشمندان این پرسش را مطرح می کنند که حیات روی زمین تا چه زمانی می تواند در برابر افزایش تدریجی گرمای خورشید دوام بیاورد. برآوردهای اولیه در دهه ۱۹۸۰ پایان حیات گیاهی روی زمین را حدود ۱۰۰ میلیون سال آینده پیش بینی کرده بودند، اما پژوهش های جدید این زمان را به طور قابل توجهی افزایش داده اند.

چرا گیاهان سرانجام از بین می روند؟ دو عامل کلیدی تهدید کننده حیات
حیات روی زمین به فتوسنتز وابسته است؛ فرآیندی که گیاهان، جلبک ها و برخی باکتری ها با استفاده از نور خورشید، آب و دی اکسید کربن، انرژی تولید می کنند. اما با افزایش دمای زمین، سامانه فتوسنتزی گیاهان دیگر قادر به فعالیت نخواهد بود و در نهایت دمای سیاره به حدی می رسد که گیاهان نمی توانند فتوسنتز انجام دهند. عامل مهم دیگر، کاهش تدریجی دی اکسید کربن جو است. با افزایش درخشندگی خورشید، زمین دی اکسید کربن بیشتری را در سنگ ها ذخیره می کند و این فرآیند، گیاهان را از یکی از مهم ترین منابع مورد نیاز برای فتوسنتز محروم می سازد. این دو عامل در کنار یکدیگر، سرانجام به نابودی گیاهان و در پی آن، فروپاشی کامل زنجیره غذایی منجر خواهند شد.
مدل های جدید چه می گویند؟ نقش سازگاری گیاهان در افزایش عمر زیست کره
در این پژوهش، دانشمندان با استفاده از ۲۹ مدل اقلیمی، سناریوهای مختلف آینده زمین را بررسی کردند. آنها دو حالت نهایی را در نظر گرفتند؛ نخست زمانی که دمای زمین برای حیات بیش از حد بالا می رود و دوم زمانی که میزان دی اکسید کربن به حدی کاهش می یابد که گیاهان دیگر قادر به ادامه زندگی نیستند. پژوهشگران همچنین گونه های متفاوتی از گیاهان را وارد مدل های خود کردند. برخی گیاهان مانند ساکولنت ها (گیاهان گوشتی) و ارکیده ها دارای نوعی فتوسنتز ویژه هستند که به آنها اجازه می دهد با مقادیر بسیار اندک دی اکسید کربن نیز زنده بمانند و برخی گیاهان دریایی نیز می توانند کربن محلول در آب اقیانوس ها را جذب کنند. در نظر گرفتن این سازگاری ها باعث شد برآورد طول عمر زیست کره زمین نسبت به مطالعات قبلی به طور چشمگیری افزایش یابد.
پایان قطعی حیات؛ تبخیر اقیانوس ها و فرار آب به فضا
به گفته نویسندگان مقاله، حیات گیاهی احتمالاً تا حدود ۱.۸ میلیارد سال آینده دوام خواهد آورد؛ زمانی که به از دست رفتن اقیانوس های زمین نزدیک می شود. دانشمندان پیش بینی می کنند حدود ۲ میلیارد سال دیگر، افزایش تابش خورشید باعث تبخیر گسترده آب ها یا تجزیه مولکول های آب و فرار آنها به فضا خواهد شد و در آن زمان، زمین به سیاره ای خشک و بی حیات تبدیل خواهد شد. با این حال، پژوهشگران تأکید می کنند که این اعداد برآوردهای تقریبی هستند و نمی توان با اطمینان پیش بینی کرد که موجودات زنده طی میلیاردها سال آینده چگونه تکامل خواهند یافت.
آینده ای پر از ابهام؛ سازگاری های ناشناخته حیات در میلیاردها سال آینده
پژوهشگران این مطالعه معتقدند که زیست کره زمین ممکن است در آینده سازگاری هایی پیدا کند که امروز قابل پیش بینی نیست و بنابراین، محدودیت های کنونی مانند گرمای شدید یا کمبود دی اکسید کربن، لزوماً آخرین مرزهای حیات در آینده نخواهند بود. این نتایج علاوه بر ارائه تصویری تازه از آینده زمین، می تواند در ارزیابی قابلیت سکونت سیارات دیگر نیز به دانشمندان کمک کند؛ زیرا شناخت مرزهای بقای حیات روی زمین، معیار مهمی برای جستجوی حیات در دیگر نقاط جهان به شمار می رود و می تواند راهگشای تحقیقات آینده در حوزه اخترزیست شناسی باشد.

**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.