ناسالمترین غذاها در پژوهش تازه دانشگاه ویرجینیا تک معرفی شدند؛ تحقیقاتی که نشان میدهد مصرف گوشتهای فوقفرآوریشده و نوشیدنیهای صنعتی بیشترین آسیب را به عملکرد مغز وارد میکند و حتی میتواند خطر ابتلا به بیماریهایی مانند آلزایمر را افزایش دهد.
گوشتهای فوقفرآوریشده و نوشیدنیهای صنعتی در صدر ناسالمترین غذاها
بر اساس این مطالعه، تنها مصرف یک وعده اضافی از گوشتهای فرآوریشده در روز، خطر ابتلا به اختلالات شناختی را تا ۱۷ درصد افزایش میدهد. نوشیدنیهای قندی مانند نوشابه و آبمیوههای صنعتی نیز با افزایش ۶ درصدی این خطر همراه هستند. پژوهشگران این ترکیب را «بمب مغزی» نامیدهاند؛ چرا که مصرف همزمان پیتزای پرگوشت و نوشابه میتواند اثرات مخربی بر مغز داشته باشد.
جزئیات پژوهش و جامعه آماری
این تحقیق با استفاده از دادههای سلامت دانشگاه میشیگان و بر روی ۴۷۵۰ فرد بالای ۵۵ سال در بازه زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ انجام شد. شرکتکنندگان هر دو سال یکبار تحت آزمایشهای شناختی شامل حافظه فوری، حافظه تأخیری و تستهای عددی قرار گرفتند. در پایان، ۱۳۶۳ نفر از آنها دچار درجاتی از اختلال شناختی شدند.
سایر غذاهای فوقفرآوریشده و تأثیر کمتر آنها
جالب آنکه مصرف کلی غذاهای فوقفرآوریشده (UPF) بهطور مستقیم با زوال شناختی مرتبط نبود. گروههایی مانند شیرینیها، لبنیات صنعتی، اسنکهای شور و وعدههای آماده چنین اثر شدیدی بر مغز نشان ندادند. این یافته نشان میدهد که بیشترین تهدید متوجه دو گروه اصلی یعنی گوشتهای فرآوریشده و نوشیدنیهای قندی است.
پیامدهای اجتماعی و راهکارهای پیشنهادی
طبق آمار، در سال ۲۰۲۰ حدود ۶۵ درصد از مواد غذایی و ۳۸ درصد از نوشیدنیهای خریداریشده در آمریکا از نوع فوقفرآوریشده بودهاند. این محصولات معمولاً حاوی رنگهای مصنوعی، طعمدهندهها و افزودنیهایی هستند که در غذاهای خانگی یافت نمیشوند.
پژوهشگران تأکید میکنند که تغییرات ساده در رژیم غذایی میتواند نقش مهمی در پیشگیری از زوال شناختی داشته باشد. دو راهکار کلیدی عبارتاند از:
- پرهیز از مصرف گوشتهای فوقفرآوریشده و نوشیدنیهای صنعتی.
- آموزش مهارتهای آشپزی برای جایگزینی غذاهای سالم خانگی بهجای محصولات آماده.
جمعبندی
نتایج این مطالعه که در نشریه American Journal of Clinical Nutrition منتشر شده، نشان میدهد که پرهیز از ناسالمترین غذاها یعنی گوشتهای فرآوریشده و نوشیدنیهای قندی، میتواند بهطور مستقیم از سلامت مغز محافظت کند. انتخاب آگاهانه مواد غذایی و ترویج فرهنگ آشپزی سالم، کلید کاهش خطر ابتلا به بیماریهای شناختی در سالهای آینده خواهد بود.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.