تحقیقات جدید پزشکی نشان میدهد که برخلاف تصور عموم، زیادهروی در استراحت شبانه همیشه به معنای سلامت کامل نیست و خواب طولانیمدت میتواند به عنوان هشداری برای ابتلا به بیماری آلزایمر در نظر گرفته شود.
ارتباط میان مدتزمان خواب و سلامت مغز
مطالعات تازه در حوزه علوم اعصاب نشان داده است افرادی که به طور مداوم بیش از ۸.۵ ساعت در شب میخوابند، ممکن است در معرض نشانگرهای زیستی مرتبط با زوال عقل قرار داشته باشند. در این پژوهش، سطح پروتئین تاو (p-tau181) در خون افرادی که خواب طولانی داشتند، به شکل معناداری بالاتر بوده است. این پروتئین به عنوان یکی از کلیدیترین نشانگرهای بیولوژیک برای شناسایی زودهنگام تخریب عصبی شناخته میشود.
چرا خواب طولانی اهمیت بالینی دارد؟
محققان با بررسی دادههای هزاران شرکتکننده، به نتایج قابلتوجهی درباره چرخه خواب و بیماری آلزایمر دست یافتهاند. برخی از نکات کلیدی این پژوهش عبارتند از:
بیماری آلزایمر ممکن است تا دو دهه پیش از بروز علائم بالینی نظیر فراموشی، در مغز آغاز شود و بخشهای تنظیمکننده چرخه خواب و بیداری را تحت تاثیر قرار دهد.
تغییر در عادتهای خواب و افزایش بیدلیل مدت زمان استراحت شبانه، میتواند یک نشانه هشداردهنده برای مداخله زودتر پزشکان جهت بررسی وضعیت سلامت مغز باشد.
تشخیص زودهنگام و راهکارهای پیشگیری
اگرچه در حال حاضر قطعیترین راه برای درمان کامل آلزایمر وجود ندارد، اما تشخیص زودهنگام به پزشکان اجازه میدهد از درمانهای اصلاحکننده جدید مانند «لکانماب» استفاده کنند. حفظ سلامت مغز تنها به خواب وابسته نیست و متخصصان مجموعهای از استراتژیهای محافظتی را توصیه میکنند:
پیروی از سبک زندگی سالم شامل فعالیت بدنی مستمر و کاهش عوامل خطرساز قلبی-عروقی که مستقیماً بر سلامت مغز تأثیرگذارند.
حفظ تحریک شناختی مداوم و رعایت اصول بهداشت خواب در کنار بررسیهای دورهای سلامت روان جهت شناسایی علائم افسردگی یا اختلالات خواب که با زوال عقل همبستگی دارند.
این یافتههای علمی تأکید میکنند که «کیفیت خواب» به اندازه «مدت زمان خواب» اهمیت دارد و هرگونه تغییر محسوس در الگوی استراحت شبانه باید به عنوان یک سیگنال بیولوژیک جدی گرفته شود.
مطالب مرتبط
- رژیم مدیترانهای؛ کلید سالمندی شادتر و سلامت روان بهتر
- نشستن طولانی و خطر سرطان؛ چرا وقفههای کوتاه میتوانند جان شما را نجات دهند؟
- کاهش فشار خون با پیاده روی؛ بهترین مدت، سرعت و تعداد دفعات را بشناسید
- رژیم مدیترانهای؛ کلید سالمندی شادتر و سلامت روان بهتر
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.