پژوهش جدید دانشگاه آزاد هلند بر روی ۱۸۸ صاحب سگ و گربه نشان داد که تعامل با حیوانات خانگی با احساسات مثبت بیشتر و احساسات منفی کمتر همراه است، اما این حیوانات در لحظات استرس شدید مانند یک سپر عاطفی عمل نمیکنند و مزایای آنها ناشی از همراهی روزمره است، نه کاهش مستقیم استرس.
به گزارش حیوانات، بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی باور دارند که حضور حیوانات زندگی را بهتر میکند، بهویژه در روزهای سخت و پراسترس. اما پژوهشی تازه با استفاده از روش «ارزیابی لحظهای بومشناختی» که احساسات را در همان لحظه ثبت میکند، نشان داده است که اگرچه حیوانات خانگی حال روحی را بهتر میکنند، این اثر الزاماً به دلیل کاهش مستقیم استرس در همان لحظه نیست.
سگها و گربهها؛ مزایای عاطفی مشابه، تفاوتی در نوع حیوان
محققان ۱۸۸ صاحب سگ و گربه از هلند و بلژیک را طی پنج روز متوالی مورد بررسی قرار دادند و نزدیک به ۸ هزار ثبت لحظهای از احساسات افراد جمعآوری کردند. مهمترین یافته این بود که تعامل بیشتر با حیوانات خانگی با احساسات مثبت بیشتر و احساسات منفی کمتر همراه بود، و این الگو حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت و تنها بودن افراد نیز حفظ شد. جالب اینکه نوع حیوان تفاوتی ایجاد نمیکرد و صاحبان سگ و گربه تقریباً مزایای عاطفی یکسانی را گزارش کردند.
فرضیه تعدیل استرس زیر سؤال رفت
پرسش اصلی این بود که آیا تعامل با حیوان خانگی شدت اثر رویدادهای استرسزا را کاهش میدهد یا خیر. پاسخ پژوهشگران منفی بود. در مجموع، پناه بردن به حیوان خانگی در لحظات پراسترس نتوانست از افت روحیه افراد جلوگیری کند. دکتر مایکه یانسنس، استادیار روانشناسی دانشگاه آزاد هلند، گفت: «یافتههای ما نشان میدهد تعدیل استرس، سازوکار ایجاد رفاه عاطفی لحظهای هنگام تعامل با حیوانات خانگی نیست. تعامل با هیچیک از این دو گونه بهعنوان سپری در برابر احساسات منفی عمل نکرد.»
همراهی روزمره؛ راز اصلی مزایای عاطفی حیوانات خانگی
اگر کاهش استرس دلیل اصلی این مزایا نیست، پس چه عاملی آنها را توضیح میدهد؟ یانسنس توضیح داد: «ممکن است تعامل با حیوان خانگی احساس همراهی ایجاد کند و باعث شود افراد ارتباط بیشتری احساس کنند و کمتر تنها باشند. همین موضوع میتواند به بهبود رفاه عاطفی منجر شود.» به بیان دیگر، ارزش حیوانات خانگی شاید در نزدیکی و همراهی روزمره نهفته باشد، نه در نجات ما از دشوارترین لحظات.
- یافته اصلی: تعامل با حیوانات خانگی با احساسات مثبت بیشتر و احساسات منفی کمتر همراه است، اما در لحظات استرس شدید نقش سپر عاطفی ندارند.
- نکته کلیدی: نوع حیوان (سگ یا گربه) تفاوتی در مزایای عاطفی ایجاد نمیکند و انتخاب باید بر اساس شخصیت و سبک زندگی صاحب حیوان باشد.
نتیجهگیری؛ اهمیت رابطه انسان و حیوان
پژوهش جدید نشان میدهد که مزایای عاطفی حیوانات خانگی واقعی هستند، اما منشأ آنها احتمالاً در همراهی روزمره نهفته است، نه در خنثی کردن مستقیم استرس. بنابراین، درس اصلی این مطالعه رقابت میان گربه و سگ نیست، بلکه اهمیت رابطه میان انسان و حیوان است. حیوانی را انتخاب کنید که با سبک زندگی و شخصیت شما سازگارتر باشد تا از آرامش و همراهی روزانه آن بهرهمند شوید.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.