افزایش قیمت مواد غذایی و هزینههای انرژی، تبدیل دورریزهای آشپزخانه به پول را به یکی از محبوبترین راهکارهای کاهش هزینههای خانوار تبدیل کرده است. از پوست میوهها تا ساقه سبزیجات، بخش زیادی از دورریزهای معمول آشپزخانه دوباره وارد چرخه مصرف میشوند و بدون آسیب به کیفیت سفره، هزینهها را به شکل چشمگیری کاهش میدهند.
تبدیل دورریزهای آشپزخانه به پول؛ آشپزی یکپارچه روشی قدیمی با کاربردی مدرن
تبدیل دورریزهای آشپزخانه به پول با اجرای اصول «آشپزی یکپارچه» یا Batch Cooking آغاز میشود. در این روش، بخشی از مراحل آشپزی به صورت یکباره و در حجم زیاد انجام میشود تا در روزهای بعد تنها بخش نهایی غذا آماده شود. خانوادهها میتوانند حبوبات را یکجا بپزند، پیازداغ یا مایه ماکارونی را در حجم بالا آماده کنند و سپس آنها را در بستههای کوچک داخل فریزر نگهداری کنند. این کار زمان آشپزی روزانه را کاهش میدهد و مصرف گاز و برق را نیز کمتر میکند.
روشن کردن چندباره اجاق گاز برای پخت جداگانه مواد غذایی، انرژی بیشتری نسبت به پخت همزمان مصرف میکند. کارشناسان اقتصاد خانواده میگویند بسیاری از خانوادهها بدون آنکه متوجه باشند، بخش قابل توجهی از درآمد ماهانه خود را صرف هزینههای پنهان آشپزخانه مانند مصرف بالای انرژی، خریدهای تکراری یا خراب شدن مواد غذایی در یخچال میکنند.
فریز کردن اصولی و دورریزهایی که واقعاً دورریز نیستند؛ از پوست میوه تا ساقه سبزیجات
یکی از بخشهای مهم تبدیل دورریزهای آشپزخانه به پول، فریز کردن صحیح مواد غذایی است. متخصصان تغذیه توصیه میکنند مواد غذایی در ظرفهای کوچک و به اندازه مصرف یک وعده نگهداری شوند. برای مثال، لوبیا، نخود یا عدس پختهشده را میتوان در بستههای کوچک فریز کرد تا هنگام تهیه خوراک یا سوپ تنها همان مقدار مورد نیاز استفاده شود.
بخش زیادی از مواد غذایی که در آشپزخانه دور ریخته میشوند، در واقع هنوز قابل استفاده هستند:
- ساقه کرفس، ریشه جعفری، پوست هویج و بخشهای اضافی قارچ را میتوان در ظرفی جمعآوری و فریز کرد. پس از پر شدن ظرف، این مواد با آب جوشانده میشوند و یک عصاره سبزیجات طبیعی و خانگی تولید میکنند که سالمتر از نمونههای صنعتی و تقریباً رایگان است.
- پوست مرکبات (پرتقال، نارنگی، لیمو) را میتوان خشک کرد و به عنوان طعمدهنده طبیعی در دمنوشها، کیک یا غذا استفاده کرد. پوست سیب نیز پس از خشک شدن برای تهیه دمنوشهای خانگی کاربرد دارد.
کاهش پسماند غذایی و تغییر عادتها؛ مهمتر از خرید وسایل گرانقیمت
بر اساس گزارش سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، حجم بزرگی از مواد غذایی تولیدشده در جهان هر سال دور ریخته میشود. تبدیل دورریزهای آشپزخانه به پول تنها یک اقدام اقتصادی نیست، بلکه رفتاری مسئولانه در قبال محیط زیست محسوب میشود. تولید هر کیلو سبزی یا میوه نیازمند مصرف مقدار زیادی آب و انرژی است و وقتی بخشی از آن بدون استفاده دور ریخته میشود، تمام این منابع نیز هدر میروند.
کارشناسان معتقدند مهمترین عامل در تبدیل دورریزهای آشپزخانه به پول، تغییر عادتهای روزمره است. برنامهریزی برای وعدههای غذایی، بررسی مواد موجود پیش از خرید، استفاده خلاقانه از باقیمانده غذاها و نگهداری صحیح مواد غذایی، تاثیر بسیار بیشتری نسبت به خرید تجهیزات گرانقیمت دارد. آشپزخانه اقتصادی بیش از آنکه به درآمد خانواده وابسته باشد، به شیوه مدیریت مواد غذایی مربوط است. با چند تغییر ساده در سبک آشپزی و نگاه متفاوت به دورریزها، میتوان هم هزینهها را کاهش داد، هم غذای سالمتری مصرف کرد و هم سهم کوچکی در حفاظت از محیط زیست داشت.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.