در یکی از پیشرفتهترین عملیاتهای نجات کوهستانی، فناوری هوش مصنوعی توانست جسد یک کوهنورد ایتالیایی را پس از ۱۰ ماه گمشدگی، تنها در عرض چند ساعت شناسایی کند. این موفقیت چشمگیر در ارتفاعات کوه مونویزو، نشاندهنده تحول عظیم در شیوههای جستوجو و نجات با بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین است.
کشف جسد با تحلیل تصویری هوشمند
در ارتفاع حدود ۳۱۵۰ متری از سطح دریا، تیم نجات کوهستان و غارنوردی ایتالیا (CNSAS) با استفاده از پهپادهای مجهز به دوربین و الگوریتمهای هوش مصنوعی، موفق شد جسد دکتر نیکولا ایوالدو، کوهنورد ۶۴ ساله را شناسایی کند. این عملیات با تحلیل دقیق ۲۶۰۰ فریم تصویری انجام شد؛ تصاویری که توسط پهپادها از منطقه ثبت شده بودند.
هوش مصنوعی توانست رنگ غیرطبیعی کلاه ایمنی قرمز قربانی را در میان هزاران پیکسل تصویر تشخیص دهد؛ کاری که با چشم انسان ممکن بود هفتهها یا حتی ماهها زمان ببرد. ساوریو ایسولا، خلبان پهپاد و عضو تیم نجات، در اینباره گفت: «الگوریتمها توانستند پیکسلهای قرمز را که با محیط طبیعی تضاد داشتند شناسایی کنند. همان شب مختصات دقیق نقاط مشکوک را در اختیار داشتیم.»
همافزایی فناوری در خدمت نجات جان انسانها
این عملیات نمونهای بارز از تلفیق هوش مصنوعی، پردازش تصویر و فناوری پهپادها در شرایط دشوار کوهستانی بود. تیم نجات بدون نیاز به حضور فیزیکی در مناطق خطرناک، توانست با دقت بالا منطقه را اسکن کرده و نتایج را تحلیل کند. دادههای تلفن همراه فرد مفقود نیز به محدود کردن محدوده جستوجو کمک کرد و در نهایت، تحلیل حرارتی تصاویر منجر به شناسایی محل جسد شد.
ایسولا توضیح داد: «الگوریتمهای تشخیص رنگ و شکل که در این پروژه استفاده شدند، طی ماههای اخیر پیشرفت چشمگیری داشتهاند و اکنون به بخشی از پروتکلهای عملیاتی تیمهای نجات تبدیل شدهاند.»
آینده عملیاتهای نجات با هوش مصنوعی
فناوریهای هوشمند پیشتر نیز در مأموریتهای پرخطر مانند فاجعه بهمن یخچال مارمولادا مورد استفاده قرار گرفتهاند. به گفته کارشناسان، این ابزارها میتوانند در آینده جان افراد بیشتری را نجات دهند و خطرات نیروهای انسانی را به حداقل برسانند.
در حال حاضر، تیم CNSAS در حال توسعه روشهای ترکیبی جدیدی است که شامل استفاده همزمان از تصویر حرارتی، پردازش لحظهای دادهها و یادگیری ماشین برای شناسایی افراد زنده در شرایط سخت و غیرقابل پیشبینی کوهستانی میشود.
این تحول فناورانه، نویدبخش آیندهای است که در آن هوش مصنوعی نهتنها در صنعت و پزشکی، بلکه در نجات جان انسانها نیز نقشی حیاتی ایفا خواهد کرد.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.