بسیاری از افراد با وجود تبعیت از یک رژیم غذایی کمکالری، نهتنها به وزن ایدهآل خود نمیرسند، بلکه با کاهش متابولیسم و تحلیل عضلات مواجه میشوند. یک متخصص تغذیه و رژیمدرمانی، دلایل این ناکارآمدی را تشریح کرده و بر لزوم تغییر رژیم غذایی در بازههای زمانی مشخص و نقش کلیدی متخصصان در مسیر کاهش وزن تأکید میکند.
معمای کاهش وزن؛ چرا برخی افراد با وجود کمخوری لاغر نمیشوند؟
دکتر عیدالرضا نوروزی، متخصص تغذیه و رژیمدرمانی، با اشاره به ویژگیهای هورمونی انسانها که بهطور طبیعی به سمت چاق شدن گرایش دارند، توضیح داد که افزایش وزن میتواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله کاهش فعالیت بدنی، تغییر رژیم غذایی، بارداری و حتی استرس باشد. به گفته وی، یک فرد معمولی اگر مراقب تغذیه خود نباشد، سالانه حدود ۲ کیلوگرم به وزنش اضافه میشود، اما با برنامهریزی دقیق و رژیم غذایی صحیح، این رقم میتواند به تنها ۲۰۰ گرم در سال کاهش یابد. این موضوع نشان میدهد که بدن انسان بهطور طبیعی به سمت ذخیرهسازی انرژی تمایل دارد و بدون مداخله آگاهانه، افزایش وزن اجتنابناپذیر است.
رژیمهای خودسرانه؛ از دست دادن عضلات تا کاهش متابولیسم
نوروزی با هشدار نسبت به رژیمهای غذایی خودسرانه و غیرتخصصی، تأکید کرد که بسیاری از افراد به دلیل عدم آگاهی، بهجای کاهش چربی، حجم عضلات و پروتئینهای مورد نیاز بدن خود را از دست میدهند و متابولیسم یا همان سوختوساز بدنشان کاهش مییابد. این متخصص تغذیه، مصرف خودسرانه رژیمهای غذایی را نهتنها بیاثر، بلکه آسیبزا دانست و گفت: فردی که ۶ تا ۱۰ کیلوگرم اضافهوزن دارد، برای کاهش وزن موفق باید تحت نظر متخصص تغذیه قرار گیرد و اگر خودسرانه عمل کند، نهتنها وزن کم نمیکند، بلکه وضعیت جسمانیاش نیز از قبل بدتر خواهد شد. کاهش متابولیسم پایه، یکی از مهمترین عوارض رژیمهای خودسرانه است که پس از قطع رژیم، باعث بازگشت وزن با سرعتی بیشتر از قبل میشود.
هر سه هفته یکبار رژیم غذایی تغییر میکند؛ چرا؟
یکی از نکات کلیدی که نوروزی به آن اشاره کرد، مقاوم شدن بدن به رژیم غذایی ثابت در بازههای زمانی مشخص است. او با بیان اینکه بدن انسان پس از حدود سه هفته به یک رژیم غذایی خاص عادت میکند و پاسخدهی آن کاهش مییابد، تأکید کرد که رژیم غذایی باید بر اساس کاهش حجم چربی و عضلات فرد، بهطور دورهای تغییر کند. این فرآیند، یک اقدام تخصصی است که نیازمند دانش و تجربه یک کارشناس تغذیه است و هرگونه تغییر رژیم بدون مشورت با متخصص، نهتنها بیفایده، بلکه خطرناک خواهد بود. به گفته وی، تغییر مداوم رژیم غذایی، کلید فریب دادن بدن و جلوگیری از کاهش سرعت سوختوساز در طولانیمدت است.
کمخوابی و استرس؛ دشمنان پنهان کاهش وزن
نوروزی در ادامه به نقش کمخوابی و استرس در ناکارآمدی رژیمهای غذایی اشاره کرد و گفت که دیرخوابی و کمخوابی باعث تغییر رفتارهای غذایی، افزایش ریزهخواری و اختلال در هورمونهای مرتبط با اشتها و سوختوساز بدن میشود. به گفته وی، این عوامل میتوانند تلاشهای فرد برای کاهش وزن را با شکست مواجه کنند و حتی به افزایش وزن دامن بزنند. استرس مزمن نیز با افزایش سطح کورتیزول، هورمونی که ذخیرهسازی چربی در ناحیه شکم را تحریک میکند، یکی از مهمترین موانع کاهش وزن محسوب میشود که اغلب نادیده گرفته میشود.
آمار نگرانکننده چاقی در تهران؛ ۶۲ درصد جمعیت دچار اضافهوزن
متخصص تغذیه با اشاره به وضعیت هشداردهنده چاقی در پایتخت، اعلام کرد که هماکنون حدود ۶۲ درصد از جمعیت شهر تهران دچار اضافهوزن یا چاقی هستند و این آمار با سرعت بالایی در حال افزایش است. وی با بیان اینکه رژیمهای متفرقه و غیرتخصصی تنها وقت و هزینه افراد را تلف میکند، بر ضرورت مراجعه به متخصصان تغذیه برای دریافت برنامه درمانی اصولی و جلوگیری از عوارض جدی ناشی از چاقی تأکید کرد. او هشدار داد که با ادامه روند فعلی، هزینههای درمانی ناشی از بیماریهای مرتبط با چاقی مانند دیابت نوع ۲، فشار خون و بیماریهای قلبی-عروقی، بهطور قابلتوجهی افزایش خواهد یافت و سلامت عمومی جامعه را به خطر خواهد انداخت.
کاهش وزن با متخصص؛ نه با خوددرمانی
نوروزی با تشبیه درمان چاقی به درمان شکستگیهای استخوان، خاطرنشان کرد: همانطور که مردم برای درمان شکستگی دست و پا به پزشک متخصص مراجعه میکنند، برای درمان چاقی نیز باید به متخصص تغذیه مراجعه کرد. وی توضیح داد که چاقی یک مشکل درمانی پیچیده است و افراد بهتنهایی نمیتوانند به شکل مناسب و ایمن وزن خود را کاهش دهند. متخصصان تغذیه با بررسی شرایط هورمونی، سبک زندگی و وضعیت جسمانی هر فرد، برنامهای متناسب، استاندارد و قابلاجرا ارائه میدهند تا کاهش وزن بهصورت تدریجی، پایدار و بدون آسیب به سلامت بدن انجام شود. او تأکید کرد که درمان چاقی، یک فرآیند تخصصی و بلندمدت است که نیازمند صبر، پیگیری مستمر و همراهی یک تیم حرفهای است و هرگونه راهکار سریع و غیراصولی، نهتنها بینتیجه، بلکه مضر خواهد بود.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.