پژوهشگران آمریکایی و چینی روشی نوآورانه برای بازیافت یکمرحلهای زبالههای PVC ابداع کردهاند که میتواند بیش از ۹۵ درصد از این پلاستیک را به سوخت مایع تبدیل کند و همزمان اسید هیدروکلریک بازیابیشده را در اختیار صنایع مختلف قرار دهد.
فرآیند در دمای اتاق و فشار محیط
این روش که در همکاری آزمایشگاه ملی شمالغرب اقیانوس آرام (PNNL)، دانشگاه کلمبیا، دانشگاه فنی مونیخ و دانشگاه شرق چین (ECNU) توسعه یافته، بدون نیاز به حرارت بالا یا تجهیزات ویژه کار میکند. پژوهشگران نشان دادند در شرایط عادی آزمایشگاه، واکنشها با مصرف انرژی پایین آغاز و بهسرعت پیش میروند تا هیدروکربنهای قابلاستفاده در محدوده بنزین و اسید هیدروکلریک خالص تولید شود.
همزمانی کلرزدایی و تولید سوخت
PVC بهدلیل ترکیب کلردار به سختی بازیافت میشود و در روشهای سنتی باید در مرحلهای جداگانه کلر زدوده شود. اما فناوری تازه با یک واکنش کنترلشده، کلر را به اسید هیدروکلریک تبدیل میکند و از وارد کردن این مرحله پرهزینه و پرخطر جلوگیری مینماید. نتیجه، تولید سوخت تقریباً عاری از کلر و اسید هیدروکلریک خالص است که کاربرد صنعتی گستردهای دارد.
بازدهی بالا حتی در زبالههای واقعی
در آزمایشهای عملی، این روش موفق شد لولههای نرم PVC را با بازدهی ۹۵ درصد و لولههای سخت و سیمهای عایقشده را تا ۹۹ درصد به سوخت مایع تبدیل کند. ترکیب زبالههای PVC با پلیالفینهایی مانند پلیاتیلن و پلیپروپیلن نیز بازدهی را به ۹۶ درصد رساند. محققان تأکید میکنند فناوری تصفیه و پالایش خروجی را برای نمونههای صنعتی نیز تضمین میکند.
تحول در اقتصاد چرخشی و کاهش آلودگی پلاستیک
با تولید سالانه نزدیک به ۴۰۰ میلیون تن پلاستیک و انباشته شدن حدود ۱۰ میلیارد تن از آن در محیط زیست، ارائه روشهای کمهزینه و مقیاسپذیر برای تبدیل پسماند به محصولات باارزش، گامی ضروری برای دستیابی به اقتصاد چرخشی و کاهش بحران آلودگی به شمار میآید. فواید بازیابی اسید هیدروکلریک در صنایع تصفیه آب، داروسازی و تولید فلزات، ارزش افزوده فناوری را دوچندان میکند.
چشمانداز صنعتی و مسیر تجاریسازی
پژوهشگران معتقدند این فناوری میتواند بهزودی در مقیاس صنعتی پیادهسازی شده و ضمن کاهش هزینههای انرژی و عملیات، زبالههای سخت بازیافتی را به سوخت پاک و مواد شیمیایی پرمصرف تبدیل کند. مراحل بعدی شامل آزمایش در مقیاس پایلوت، طراحی راکتورهای مقاوم به خوردگی کلر و بررسی جنبههای زیستمحیطی و اقتصادی خواهد بود. با ورود این نوآوری به صنعت، چشمانداز روشنی برای مدیریت فراگیر پسماند پلاستیکی و تضمین انرژی پایدار شکل میگیرد.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.