با آغاز فصل سرما، شمار زیادی از افراد با خشکی پوست، ترک لبها و دستها و حتی ترک پاشنه پا مواجه میشوند؛ مشکلی که بسیاری آن را به ژنتیک یا سن نسبت میدهند، اما واقعیت این است که شرایط محیطی زمستان، بهویژه کاهش رطوبت هوا و استفاده از وسایل گرمایشی، نقش اصلی را در کاهش رطوبت پوست دارند. متخصصان پوست میگویند این عوامل میتوانند سد دفاعی پوست را ضعیف کرده و آن را در برابر آسیبهای خارجی حساستر کنند.
کاهش رطوبت پوست در زمستان؛ وقتی سرما و گرما همزمان پوست را خالی میکنند
هوای سرد بهطور طبیعی باعث از دست رفتن رطوبت پوست میشود و وسایل گرمایشی مانند بخاری و شوفاژ، با خشک کردن هوای داخل خانه، این روند را تشدید میکنند. علاوه بر این، دوش گرفتن با آب داغ یا شستوشوی مکرر دست و صورت با آب گرم، چربی طبیعی پوست را از بین برده و خشکی را بیشتر میکند. استفاده از صابونها و شویندههای قوی نیز میتواند باعث تحریک و آسیبپذیری پوست شود. حتی پوشیدن لباسهای پشمی بدون لایه زیرین نخی، ممکن است به خارش و التهاب پوست منجر شود.
در این فصل، لبها و دستها حساستر میشوند و ترک خوردن لبها و نوک انگشتان از شایعترین مشکلات زمستانی است. تماس مستقیم دستها با سرما و باد، خشکی بیش از حد، خارش و گاهی زخمهای سطحی ایجاد میکند؛ بنابراین پوشاندن نواحی حساس صورت و بدن با شال یا ماسک در روزهای خیلی سرد، اقدامی منطقی است.
مرطوبکنندههای مناسب زمستان؛ کرمهای حاوی گلیسیرین، اوره و سرامید
دکتر نرگس صادقی، متخصص پوست و مو، میگوید خشکی پوست در زمستان مشکل شایعی است که اغلب جدی گرفته نمیشود. او تأکید میکند استفاده روزانه از مرطوبکنندههای حاوی گلیسیرین، اوره یا سرامید و پرهیز از شستوشوی مکرر با آب داغ، از مهمترین اقدامات برای حفظ سلامت پوست است. بسیاری از افراد تصور میکنند پوست در زمستان به کرمهای چرب نیاز ندارد، اما متخصصان میگویند استفاده منظم از این کرمها برای جلوگیری از خشکی و ترک خوردن پوست ضروری است.
افرادی که پوست حساس یا اگزما دارند، در زمستان با مشکلات بیشتری روبهرو میشوند؛ خشکی شدید، خارش مداوم، التهاب گسترده و ترکهای عمیق، نشانههایی هستند که نیاز به مراقبت تخصصی دارند و مراجعه به پزشک در این موارد ضروری است.
مراقبت از پوست دست و لب در زمستان؛ اقدامات عملی برای پیشگیری از ترک
دکتر صادقی تأکید میکند که مرطوبکنندهها باید بلافاصله بعد از شستوشوی پوست استفاده شوند و کرمها یا لوسیونهای حاوی مواد مرطوبکننده عمیق مانند گلیسیرین، اوره یا سرامید، بهترین گزینه برای این فصل هستند. برای پوست دست، استفاده از کرمهای غلیظ و پوشیدن دستکش هنگام کار با آب یا شویندهها ضروری است. همچنین پوست اطراف چشم و لبها به دلیل نازکی، در زمستان بیشتر مستعد خشکی و تحریک هستند؛ بنابراین استفاده از کرمهای مرطوبکننده مناسب دور چشم و بالم یا روغنهای محافظ برای لبها به پیشگیری از ترک و التهاب کمک میکند.
رطوبت هوا و تغذیه؛ دو عامل کلیدی برای سلامت پوست در زمستان
متخصصان پوست میگویند تغذیه و سبک زندگی نیز نقش مهمی در حفظ رطوبت پوست دارند. مصرف میوهها و سبزیجات تازه، چربیهای سالم مانند روغن زیتون، آجیل و ماهیهای چرب، به تقویت سد دفاعی پوست و حفظ رطوبت آن کمک میکند. نوشیدن آب کافی حتی در روزهای سرد، برای جلوگیری از خشکی پوست ضروری است؛ زیرا کمآبی بدن میتواند حساسیت و خشکی پوست را تشدید کند.
تنظیم محیط خانه و محل کار نیز اهمیت زیادی دارد؛ وسایل گرمایشی و اجاق گاز که در ساعات طولانی روشن هستند، رطوبت هوا را کاهش میدهند و احساس کشیدگی پوست را افزایش میدهند. در این شرایط استفاده از دستگاه بخور برای افزایش رطوبت هوا توصیه میشود، چرا که میتواند تأثیر قابلتوجهی در حفظ رطوبت پوست داشته باشد.
ضدآفتاب در زمستان؛ ضرورت نادیده گرفتهشده
یکی از نکات مهمی که بسیاری از افراد در زمستان فراموش میکنند، استفاده از کرم ضدآفتاب است. دکتر صادقی میگوید حتی در هوای سرد، ابری یا برفی، اشعه فرابنفش خورشید میتواند به پوست آسیب بزند و حدود ۸۰ درصد اشعه UV از پشت ابرها عبور میکند. بنابراین استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ در زمستان و تمدید آن هر ۳ ساعت، بهویژه هنگام خروج از منزل، ضروری است.
- برای حفظ رطوبت پوست، پس از شستوشو از مرطوبکننده استفاده کنید و از آب داغ پرهیز کنید.
- در محیطهای گرم و خشک، از دستگاه بخور استفاده کنید و مصرف آب و مواد غذایی مغذی را افزایش دهید.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.