پیشفرض رایج میگفت گرمای شرارههای خورشیدی بر پایه دمای الکترونها اندازهگیری میشود. اما تازهترین محاسبات اخترفیزیکدانان نشان میدهد یونها—که پیش از این تصور میشد دمایی مشابه الکترونها داشته باشند—میتوانند تا ۶۰ میلیون درجه سانتیگراد گرم شوند. این کشف نهتنها چهره جدیدی از خورشید پرانرژی مان را توصیف میکند، بلکه ابعاد تازهای به چگونگی تأثیر شرارهها بر زمین و فناوریهای ما میافزاید.
بازپیوند مغناطیسی؛ موتور یونهای فوقداغ
شرارههای خورشیدی محل آزادسازی ناگهانی انرژی میدان مغناطیسی هستند. در فرایندی به نام بازپیوند مغناطیسی، خطوط میدان پیچخورده میشکنند و دوباره وصل میشوند که انبوهی انرژی را به پلاسما منتقل میکند.
تحلیل ریاضی تازهای از دانشگاه سنتاندروز نشان میدهد این پدیده بهطور قابلتوجهی یونها را بیشتر از الکترونها گرم میکند. الکساندر راسل و تیمش با بررسی دادههای مدرن ابزار SHERLOC و مدلسازیهای کامپیوتری، دریافتهاند دمای یونها میتواند تا ۶.۵ برابر بالاتر از الکترونها باشد و در ساعات اولیه شراره ثابت بماند.
چرا شرارههای داغ اهمیت دارند؟
اخترفیزیکدانها و مهندسان فضایی نگرانند که یونهای فوقداغ پیامدهای زیر را به همراه داشته باشند:
- پرتوهای ایکس و گاما: هرچند زمینپیماها مانع رسیدن مستقیم این پرتوها به سطح زمین میشوند، اما ساختار لایههای بالایی جو را مختل کرده و ارتباطات ماهوارهای را به هم میریزند.
- بارش ذرات پرانرژی: یونها و الکترونهای شتابگرفته میتوانند به بدنه فضاپیماها و سامانههای الکترونیکی ماهوارهها آسیب برسانند و ریسک خرابی تجهیزات را افزایش دهند.
افقهای نو در پیشبینی تندبادهای فضایی
این کشف، دریچه جدیدی به مطالعات آبوهوای فضایی باز میکند. برای بهرهبرداری از یافتهها میتوان:
- مدلهای پیشبینی شراره را بر پایه دمای یونها بهروزرسانی کرد تا هشدارهای دقیقتری برای اپراتورهای ماهواره و خطوط هوایی صادر شود.
- دادههای ماموریتهایی مانند Parker Solar Probe و Solar Orbiter را با تمرکز بر سنجش یونها تحلیل کرد تا عمق بیشتری به درک فرآیندهای بازپیوند مغناطیسی بخشیم.
در نهایت، درک بهتر از گرمای فوقالعاده یونها در شرارههای خورشیدی میتواند تضمینکننده امنیت ارتباطات و سامانههای فضایی در برابر خشم پنهان خورشید باشد.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.