هرکول اسطورهای از دل تاریخ بیرون آمد
باستانشناسان در جریان کاوشهای اخیر در جزیره ایبیزا اسپانیا موفق به کشف یک مجسمه نادر چوبی شدند که قدمتی حدود ۱۸۰۰ سال دارد و قهرمان اسطورهای هرکول (هراکلس در فرهنگ یونانی) را به تصویر میکشد. این کشف در محوطهای باستانی نزدیک خیابان ایزیدور مکابیچ و در بقایای یک سیلوی غلات رومی که بعدها به گودال زباله تبدیل شده بود، صورت گرفت.
ایبیزا؛ از بندر رومی تا گنجینه باستانی
ایبیزا که در دوران باستان با نام «ابوسوس» شناخته میشد، پس از سقوط کارتاژ در سال ۱۴۶ پیش از میلاد به قلمرو روم پیوست و به یکی از بنادر مهم مدیترانه بدل شد. رومیان روایتهای اسطورهای یونانیان را در هنر و ادبیات خود بازآفرینی میکردند و هرکول یکی از چهرههای برجسته در این بازنماییها بود.
شرایط استثنایی برای حفظ مجسمه چوبی
این مجسمه چوبی در شرایطی خاص باقی مانده است. با گذر زمان، سطح آب زیرزمینی بالا آمده و محیطی بیهوازی ایجاد کرده که مانع فعالیت میکروارگانیسمهای تجزیهکننده چوب شده است. چنین پدیدهای پیشتر در باتلاقهای شمال اروپا مشاهده شده بود، اما در اقلیم گرم و مرطوب ایبیزا بیسابقه محسوب میشود.
انتقال به موزه و مراحل حفاظت
به همراه این مجسمه، کفشهای باستانی، ابزارها و بقایای گیاهی نیز کشف شد. تمامی این آثار برای حفاظت و مطالعه بیشتر به موزه باستانشناسی ایبیزا و فورمنترا (MAEF) منتقل شدهاند. کارشناسان اکنون در حال پایدارسازی مجسمه هستند و چوب آن در محیطی کنترلشده نگهداری میشود تا از ترکخوردگی یا فروپاشی جلوگیری شود؛ فرآیندی که ماهها به طول خواهد انجامید.
اهمیت کشف مجسمه هرکول
این کشف نهتنها نمونهای نادر از هنر چوبی رومی را آشکار کرده، بلکه نشان میدهد چگونه شرایط طبیعی میتواند آثار تاریخی را برای قرنها حفظ کند. مجسمه هرکول، نمادی از پیوند فرهنگی یونان و روم، اکنون پس از ۱۸۰۰ سال بار دیگر در برابر دیدگان بشر قرار گرفته است؛ گواهی زنده بر ماندگاری اسطورهها در تاریخ و هنر.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.