با گسترش استفاده از الکل در دوران شیوع ویروس کرونا، بسیاری از افراد آن را بهعنوان یک ماده ضدعفونیکننده سریع و مؤثر برای پاکسازی وسایل روزمره انتخاب کردند. اما نکتهای که کمتر مورد توجه قرار گرفته، آسیبهایی است که الکل میتواند به برخی سطوح و اشیاء وارد کند. در این گزارش، به بررسی وسایلی پرداختهایم که استفاده از الکل برای تمیز کردن آنها نهتنها توصیه نمیشود، بلکه ممکن است موجب خرابی، کاهش کیفیت یا حتی خطرات سلامتی شود.
وسایلی که نباید با الکل ضدعفونی شوند
۱. سنگهای طبیعی مانند مرمر و گرانیت الکل ممکن است درخشش طبیعی سنگ را از بین ببرد و در بلندمدت باعث ایجاد لکه یا خوردگی شود. شویندههای مخصوص سنگ انتخاب بهتری هستند.
۲. چرم طبیعی تماس الکل با چرم باعث خشکی، ترکخوردگی و از بین رفتن انعطافپذیری آن میشود. برای حفظ کیفیت چرم، از دستمال نمدار بدون الکل یا شویندههای مخصوص استفاده کنید.
۳. وسایل رنگشده یا دارای روکش رنگی الکل میتواند رنگ این وسایل را پاک یا کدر کند. پارچه مرطوب بدون مواد شیمیایی گزینهای ایمنتر است.
۴. تجهیزات الکترونیکی مانند صفحهکلید، موس و نمایشگرها الکل ممکن است به مدارهای داخلی آسیب بزند یا لایه محافظ نمایشگرها را از بین ببرد. پارچه میکروفایبر خشک یا مقدار کمی آب مقطر برای تمیز کردن این وسایل مناسبتر است.
۵. اسباببازی کودکان استفاده از الکل روی اسباببازیها میتواند رنگ آنها را پوستهپوسته کند و بافتشان را تغییر دهد. همچنین باقیماندن الکل روی سطح ممکن است برای کودک خطرناک باشد. آب گرم و صابون ملایم بهترین گزینه است.
۶. اسناد کاغذی و کتابها الکل باعث پخش شدن جوهر و شکنندگی کاغذ میشود. برای پاکسازی، از برس نرم یا دستمال خشک استفاده کنید.
۷. لوازم آرایشی و ابزارهای زیبایی الکل میتواند بافت برسها و اسفنجها را خشک کرده و عمر آنها را کاهش دهد. شویندههای مخصوص آرایشی جایگزین مناسبی هستند.
۸. زیورآلات و اکسسوریها الکل ممکن است روکش براق زیورآلات را تخریب کند و باعث تیرگی یا خش شود. آب گرم و مایع ظرفشویی ملایم برای تمیز کردن این وسایل توصیه میشود.
۹. ظروف آشپزخانه با روکش تفلون یا نچسب الکل میتواند لایه نچسب این ظروف را از بین ببرد. استفاده از اسفنج نرم و آب گرم کافی است.
۱۰. وسایل دارای باتری یا مدار باز مانند کنترلها و ماشینحسابها نفوذ الکل به داخل این وسایل ممکن است باعث زنگزدگی یا خرابی مدار شود. دستمال کمی مرطوب بدون مواد شیمیایی گزینهای ایمنتر است.
۱۱. لنزهای عینک و دوربین الکل پوششهای ضدخش و ضدبازتاب لنزها را تخریب میکند. اسپری مخصوص لنز یا دستمال بدون الیاف بهترین انتخاب است.
۱۲. چوب طبیعی مانند مبلمان و کابینتها الکل باعث خشکی و ترکخوردگی چوب میشود. ترکیب آب و سرکه یا محصولات مخصوص چوب برای تمیز کردن مناسبتر هستند.
۱۳. آلات موسیقی سازهایی مانند پیانو، گیتار و ویولن از مواد حساسی ساخته شدهاند که در برابر الکل آسیبپذیرند. دستمال نرم و خشک بهترین گزینه برای پاکسازی آنهاست.
۱۴. تجهیزات ورزشی خانگی الکل میتواند ساختار پلاستیکی یا فومی این وسایل را تضعیف کند. اسپری آب و صابون یا تمیزکنندههای مخصوص ورزشی توصیه میشود.
۱۵. پردهها و پارچههای تزئینی الکل ممکن است باعث لک، تغییر رنگ یا از بین رفتن لطافت پارچه شود. شستوشو با بخار یا شویندههای ملایم راهکار بهتری است.
۱۶. پارچهها و الیاف حساس مانند ابریشم، پشم و مخمل تماس الکل با این پارچهها ممکن است باعث تغییر رنگ، خشکی و آسیب به بافت شود. استفاده از شویندههای مخصوص یا خدمات خشکشویی حرفهای توصیه میشود.
نتیجهگیری
اگرچه الکل یک ماده ضدعفونیکننده قدرتمند است، اما استفاده نادرست از آن میتواند به وسایل مختلف آسیب جدی وارد کند. شناخت دقیق سطوح حساس به الکل و انتخاب روشهای جایگزین برای تمیز کردن، نهتنها از خرابی و کاهش کیفیت وسایل جلوگیری میکند، بلکه عمر آنها را نیز افزایش میدهد. پیش از استفاده از الکل، بهتر است نوع سطح و ماده مورد نظر را بررسی کرده و از روشهای ایمنتر بهره ببرید.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.