رژیم غذایی نقشی فراتر از تأمین انرژی روزانه ایفا میکند و میتواند سنگ بنای سلامت دهان باشد. مینای دندان بافتی غیرزنده است که پس از آسیب دیگر ترمیم نمیشود، بنابراین پیشگیری از فرسایش با انتخاب خوراکیهای مناسب اهمیت بالایی دارد. مواد مغذی خاص و روند معدنیسازی مجدد سطحی در مینای دندان، همراه با افزایش تولید بزاق و حفظ تعادل pH دهان، ابزار اصلی ما در مقابله با پوسیدگی و تحلیل لثه هستند.
خوراکیهای کلیدی برای استحکام دندان و لثه
- لبنیات کمچرب و پروبیوتیک (ماست یونانی، پنیر کمنمک و شیر فلورایددار) که با کلسیم و فسفر به تقویت و بازگرداندن مواد معدنی به مینای دندان کمک میکنند
- غذاهای غنیشده با ویتامین D (ماهی چرب، تخممرغ، قارچ نوردهیشده) برای بهبود جذب کلسیم و استحکام استخوان فک
- سبزیجات برگدار تیره (اسفناج، کلمپیچ) مملو از آنتیاکسیدان و فیبر که از رشد باکتریهای بیماریزا جلوگیری و جریان خون به لثه را افزایش میدهند
- مغزها و دانههای آسیابشده (بادام، کنجد، تخمکدو) تأمینکننده منیزیم و اسیدهای چرب امگا که التهاب لثه را کاهش میدهند
- میوهها و سبزیجات ترد (سیب، هویج، کرفس) با جویدن بیشتر ترشح بزاق را افزایش میدهند و با پاکسازی مکانیکی پلاک از دندانها محافظت میکنند
- چای سبز یا سیاه بدون قند به واسطه پلیفنولها رشد باکتریهای مضر را مهار میکند
علاوه بر اینها، نوشیدن آب شیرینشده با فلوراید یا استفاده از خمیر دندان فلورایددار به سختتر شدن سطح مینای دندان کمک میکند. ترکیب تغذیه مناسب با مسواکزدن منظم و استفاده از نخ دندان، بهترین راهحل برای محافظت طولانیمدت دهان و دندان است.
خوراکیهایی که باید محدود شوند
- نوشیدنیهای اسیدی (نوشابه، انرژیزا، آبمیوه صنعتی) که باعث فرسایش مینای دندان میشوند
- شیرینیها و کربوهیدراتهای چسبنده (تافی، آبنبات نرم) بهعنوان سوخت باکتریهای تولیدکننده اسید عمل میکنند
- مصرف مفرط مرکبات و آبلیمو بدون محافظت دهان، بهدلیل محتوای بالای اسید سیتریک
برای کاهش اثر مخرب این مواد، پس از مصرف از آب ساده یا دهانشویه فلورایددار استفاده کنید و تا نیمساعت مسواک نزنید تا مینای نرمشده بازسخت شود. رعایت این اصول در کنار تغذیه هوشمندانه، کلید دستیابی به لبخندی سالم و پرطراوت است.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.