پس از بیش از نیمقرن ممنوعیت پرواز مسافری فراصوت بر فراز خشکی، جت آزمایشی X-59 ناسا—شهرتیافته به «پسر کنکورد»—در آستانه نخستین پرواز آزمایشی خود قرار گرفته است. این پروژه که زیرمجموعه مأموریت Quesst (Quiet Supersonic Technology) است، هدف دارد با تولید «نبض صوتی» بهمراتب ضعیفتر، راه را برای بازگشت تجاری هواپیماهای فراصوت هموار کند.
ویژگیهای شاخص X-59
- طراحی دماغه باریک و بالهای کشیده که امواج ضربهای شکسته و به امواج کوچکتر تبدیل میکند
- سرعت تقریبی 1.5 ماخ (حدود ۹۹۰ مایل بر ساعت) برای کاهش زمان پرواز بین اروپا و آمریکا به کمتر از چهار ساعت
- تولید صدایی شبیه «کوبیده شدن در خودروی پارکشده» بهجای انفجار صوتی مرسوم (سونیک بوم)
- همکاری ناسا با لاکهیدمارتین Skunk Works در مهندسی و ساختار سبک و مقاوم هواپیما
برنامه نخستین پرواز و گامهای بعدی
برای تأیید ایمنی و عملکرد سیستمهای حیاتی، X-59 ابتدا در ارتفاع پایین و با سرعت حدود ۳۰۰ مایل بر ساعت—یک مانور ساده تاکسی هوایی—آمدوشد خواهد کرد. پس از آن مراحل زیر دنبال میشود:
- رسیدن به سرعت فراصوت و اندازهگیری دقیق «سطح صدای ادراکی» (Perceived Level dB)
- برگزاری پروازهای نمایشوار بر فراز چندین شهر ایالات متحده بهمنظور جمعآوری بازخورد شهروندان
- ارائه نتایج به سازمان بینالمللی هوانوردی (ICAO) برای تدوین مقررات جدید پرواز فراصوت
والری اوزوروسکی، مدیر پروژه، امید دارد با اثبات امکان پرواز آرام، به جای ممنوعیت کلی، محدودیتهای صوتی مشخصی برای هواپیماهای فراصوت تعریف شود.
چشمانداز پیشِ رو
در صورت موفقیت X-59، مسیر بازگشت هواپیماهای فراصوت—از برندهای محبوب دهه هفتاد مانند کنکورد گرفته تا نسل جدید مفاهیم شهری و بینقارهای—باز خواهد شد. به این ترتیب، کاهش چشمگیر زمان سفر و تجربه مسافرتی کمصدا میتواند در یک دهه آینده به استاندارد صنعت هوانوردی بدل شود.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.