سیاره سرخ، به دلیل شباهتهای ساختاری و تاریخی با زمین، مهمترین مقصد برای کاوشگران حیات فرازمینی به شمار میآید. شواهد گسلی از جریان آب و دریاچههای باستانی نشان میدهد که میلیاردها سال پیش، شرایط زیستی روی مریخ میتوانسته مناسب باشد. با استفاده از دادههای مأموریتهای پرسویرنس و کنجکاوی، اکنون میتوانیم مهمترین مناطق نشانهدار را شناسایی کنیم.
• مهمترین کاندیداها برای یافتن شواهد حیات باستانی
- دهانه جزرو (Jezero Crater): دلتا و بستر رودخانهای خشکشده با ساختارهای رسوبی پیچیده که پرسویرنس تاکنون نمونههای آلی از آن جمعآوری کرده است.
- دهانه گیل (Gale Crater): محل یک دریاچه باستانی، حاوی خاکهای رسی و سولفات که کنجکاوی لایههای چند میلیاردسالهاش را بررسی کرده است.
- دره مارینریس (Valles Marineris): بزرگترین سیستم درهای در منظومه شمسی با شواهدی از دریاچههای موقت و فعالیتهای هیدرولوژیک در دوران باستان.
- حوضه هلاس (Hellas Planitia): فرورفتگی عمیق و گسترده با نشانههای یخزدگی فصلی و گرمای زمینگرمایی که میتواند زیستگاه میکروبی زیرسطحی را تقویت کند.
- دهانه اریدانیا (Eridania Basin): حوضهای که خاکرس و میکا-سیلیسهای هیدروترمال آن گواهی بر فعالیت آتشفشانی و منابع انرژی لازم برای حیات میدهد.
تحقیقات جدید در این نقاط باید بهدنبال ترکیب شیمیایی کانیها، ساختارهای رسوبی و مولکولهای آلی باشد تا بتوانیم ردپای احتمالی میکروارگانیسمهای باستانی را کشف کنیم.
- نمونهبرداری عمقی: استفاده از متههای قوی برای دستیابی به لایههای زیرین خاک، جایی که مواد آلی ممکن است بهتر محافظت شده باشند.
- تحلیل درجا با ابزار اسپکترومتری: بررسی طیفسنجی سنگها و خاک بهصورت لحظهای برای شناسایی ترکیبات فسفری، سولفوری و کربنی که شاخص فعالیتهای بیولوژیک هستند.
مسیری که این کاوشها پی میگیرند، میتواند پاسخ یکی از بزرگترین پرسشهای بشری را بدهد: آیا روزی مریخ زیستگاه میکروبی داشته و آیا هنوز هم نشانههایی از آن به جا مانده است؟
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.