تیمی از پژوهشگران دانشگاه توکیو بهسرپرستی پروفسور ایچی ناکامورا روشی کاملاً جدید برای سنتز نانوالماس ارائه کردهاند که برخلاف روشهای رایج، نیازی به فشار یا دمای بالا ندارد. در این فرآیند، پرتوهای الکترونی میکروسکوپ عبوری، مولکولهای آدامانتان را مستقیماً به شبکه بلوری الماس تبدیل میکنند و گاز هیدروژن آزاد میشود—پدیدهای که تا پیش از این، تنها در دل زمین یا در راکتورهای CVD میسر بود.
چرا این روش بیسابقه است؟
– حذف هزینه و پیچیدگی تجهیزات فشار بالا (HPHT) و راکتورهای پیچیدهی رسوب بخار شیمیایی
– امکان تولید نانوالماس در قطر ۸–۱۰ نانومتر زیر تابشسنجی دقیق الکترون
– اثبات اینکه پرتو الکترونی میتواند واکنشهای شیمیایی هدفمند انجام دهد، نه فقط تخریب مواد آلی
اصول واکنش
آدامانتان، مولکول چهاروجهیِ هیدروکربنی شبیه ساختار الماس، نقطه شروع کار است. تابش الکترونی در میکروسکوپ عبوری:
- پیوندهای کربن–هیدروژن را میشکند
- اتمهای کربن را مجدداً بههم متصل کرده و شبکه مکعبی الماس را شکل میدهد
- همزمان، هیدروژن بهصورت گاز آزاد میشود
کاربردهای نویدبخش نانوالماس
نانوالماسهای تولیدشده میتوانند در حوزههای زیر تحولی ایجاد کنند:
- فناوری کوانتومی: مراکز رنگی برای حسگرها و کیوبیتهای الماسی
- لیتوگرافی و مهندسی سطح: ایجاد لایههای پوششی با سختی و شفافیت بالا
- اخترشیمی: مدلسازی فرآیندهای شکلگیری الماس در شهابسنگها بر اثر پرتوهای کیهانی
این دستاورد نه تنها شیوهی سنتز الماس را ساده و بهینه میکند، بلکه چشمانداز تازهای پیش روی تولید مواد نانوساختاری قرار میدهد. اگر این تکنیک در مقیاس بزرگتر قابل توسعه باشد، خواهیم توانست الماسهای خالصتر، با کاربردهای پیشرفته، در آزمایشگاه و بدون نیاز به تجهیزات غولپیکر تولید کنیم.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.