دویدن یکی از سادهترین ورزشهاست که تنها به یک جفت کفش مناسب نیاز دارد و در هر زمان و مکانی قابل انجام است. این فعالیت نهتنها کالری زیادی میسوزاند، بلکه با افزایش نرخ متابولیسم تا ساعتها پس از پایان تمرین، روند چربیسوزی را ادامه میدهد. مطالعهها نشان میدهد دویدن با تنظیم هورمونهای گرسنگی – کاهش گرلین و افزایش لپتین – ولع خوردن را نیز کنترل میکند و به همین دلیل متخصصان آن را «طلاییترین ورزش برای کاهش وزن» مینامند.
چرا دویدن اینقدر تأثیرگذار است؟
بهواسطه فعالیت مداوم گروههای بزرگ عضلانی، دویدن موجب ارتقای ظرفیت ریه و افزایش VO₂ max میشود که به معنای بهبود عملکرد قلب و ریهها در انتقال اکسیژن است. ترشح هورمونهایی مانند اندورفین و سروتونین هم خلقوخو را بهبود میبخشد و استرس را کاهش میدهد. از سوی دیگر، اثر پسسوز (EPOC) باعث میشود بدن پس از توقف دویدن، برای بازسازی عضلات و بازگرداندن ذخایر گلیکوژن، به مصرف انرژی ادامه دهد.
انواع دویدن برای اهداف متنوع
- دویدن پرفشار تناوبی (HIIT): تکرار فواصل کوتاه با سرعت زیاد و فاصلههای استراحت فعال، مناسب برای چربیسوزی سریع و ارتقای سرعت
- دویدن استقامتی (Long Run): مسافتهای طولانی با سرعت متوسط، ایدهآل برای تقویت پایه هوازی و کارکرد قلب
- دویدن شیبدار (Hill Repeat): تکرار سربالاییها با شدت بالا برای افزایش نیروی عضلات پایینتنه
- دویدن بازیابی (Recovery Jog): دویدن آرام پس از تمرینات سنگین بهمنظور کاهش درد عضلانی و بهبود گردش خون
استراتژیهای کلیدی برای شروع و پیوستگی
- گرمکردن و سردکردن: ۵ تا ۱۰ دقیقه پیادهروی یا حرکات کششی پویا پیش از دویدن، به پیشگیری از آسیب کمک میکند.
- برنامهریزی تدریجی: با ۱۵ تا ۲۰ دقیقه دویدن سه جلسه در هفته آغاز کنید و هر هفته حداکثر ۱۰ درصد به زمان یا مسافت اضافه کنید تا از پلاتو و مصدومیت جلوگیری شود.
- کفش و سطح مناسب: انتخاب کفش دویدن با کفی میانه و دویدن روی آسفالت نرم یا مسیرهای خاکی فشار مفاصل را کاهش میدهد.
- استراحت فعال: یک روز در میان دویدن و در روزهای بین آن حرکات سبک مثل شنا یا یوگا انجام دهید تا عضلات فرصت بازیابی پیدا کنند.
با تنوع در روشها و تعهد به تداوم، دویدن میتواند شما را از چرخه چربیسوزی مستمر بهرهمند کند و در کنار کاهش وزن، سلامت قلب، ریه و روحیه شما را نیز بهبود دهد. برای شروع کافی است از امروز بند کفشهایتان را محکم ببندید و اولین قدمهایتان را از مسیر دلخواه بردارید.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.