ربات BURT با الهام از حرکت طبیعی لاکپشتهای دریایی، سفیدشدگی مرجانها را با دقت ۹۶ درصد تشخیص میدهد
یک دانشآموز ۱۵ ساله اهل کانادا موفق به ساخت لاکپشت رباتیکی شده است که بدون ایجاد کوچکترین آسیبی به محیطهای دریایی، تهدیدهای زیستمحیطی مانند سفیدشدگی مرجانها و میکروپلاستیکها را شناسایی میکند. این اختراع خلاقانه تاکنون چندین جایزه معتبر بینالمللی را از آن خود کرده است.
به گزارش بخش اخبار علمی و فناوری، «ایوان بادز» نوجوان ۱۵ ساله اهل برلینگتون در استان انتاریو کانادا، ایده ساخت لاکپشت رباتیک را زمانی پیدا کرد که در یک سفر کمپینگ، حرکت آرام و بدون مزاحمت یک لاکپشت در آب توجه او را جلب کرد. او که علاقه زیادی به طبیعتگردی و حفاظت از محیط زیست دارد، تصمیم گرفت همان الگوی حرکتی را در یک ربات بازسازی کند.

ساخت لاکپشت رباتیک با الهام از حرکت طبیعی؛ جایگزینی بیصدا برای زیردریاییها
نکته منحصربهفرد در ساخت لاکپشت رباتیک توسط این نوجوان ۱۵ ساله، تقلید دقیق از شیوه شنا کردن لاکپشتهای دریایی است. برخلاف زیردریاییها و رباتهای دریایی سنتی که با ملخ یا فشار شدید آب حرکت میکنند و ممکن است به محیط آسیب بزنند، ربات «BURT» (مخفف Bionic Underwater Robotic Turtle) با بالههای جلویی نیروی حرکت را تولید میکند و از بالههای عقبی برای تغییر جهت و حفظ تعادل استفاده مینماید.
ایوان برای طراحی این پروژه، ساعتها ویدیو از شنا کردن لاکپشتهای دریایی تماشا کرد و حتی با متخصصان آکواریوم محلی گفتگو داشت. سپس با استفاده از نرمافزارهای طراحی سهبعدی، نمونه اولیه ربات را طراحی و قطعات مختلف آن را ساخت.
مشخصات فنی لاکپشت رباتیک BURT و تواناییهای آن در تشخیص تهدیدهای دریایی
این ربات زیرآبی که از نظر نسبت اندازه بدن و بالهها شباهت زیادی به لاکپشت واقعی دارد، به امکانات زیر مجهز شده است:
- چهار باله متحرک (دو باله جلویی بزرگ برای حرکت اصلی و دو باله عقبی کوچک برای تعادل)
- بدنه اکریلیک مقاوم، میکروکامپیوتر Raspberry Pi، دوربین جلویی، سنسورهای عمق و GPS
ایوان با استفاده از مدلهای سهبعدی، محیطی شبیه صخرههای مرجانی در استخر خانه پدربزرگش ساخت و ربات را آموزش داد تا تفاوت میان مرجان سالم، مرجان سفیدشده و گونههای مهاجم را تشخیص دهد. نتیجه آزمایشها نشان داد این لاکپشت رباتیک میتواند سفیدشدگی مرجانها را با دقت حدود ۹۶ درصد شناسایی کند.
از جایزه جهانی تا هدف نهایی؛ ارتشی از لاکپشتهای رباتیک برای نجات اقیانوسها
پروژه BURT که با یک علاقه شخصی شروع شد، حالا به یکی از موفقترین پروژههای علمی نوجوانان تبدیل شده است. این اختراع موفق شد مقام اول مسابقه دانشمندان جوان اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ و جایزه نمایشگاه علمی سراسری کانادا را کسب کند. ایوان اکنون در حال توسعه نسخههای پیشرفتهتر BURT است و دستگاه تصویربرداری هولوگرافیکی جدیدی ساخته که میتواند ذرات میکروپلاستیک موجود در آب را شناسایی کند. هدف نهایی او ساخت مجموعهای از این لاکپشتهای رباتیک برای پایش محیطهای دریایی در نقاط مختلف جهان است.

**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.