ابرماه آبان؛ نزدیکترین ماه کامل به زمین از سال ۲۰۱۹
چهارشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۴ (۵ نوامبر ۲۰۲۵) آسمان ایران شاهد رخدادی کمنظیر خواهد بود؛ ابرماه یا بزرگترین و درخشانترین ماه کامل سال در این شب به اوج خود میرسد. این دومین ابرماه از سه ابرماه پیاپی سال جاری است و در فاصلهای حدود ۳۵۶٬۹۸۰ کیلومتری از زمین قرار خواهد گرفت؛ نزدیکترین فاصله ماه کامل به زمین از فوریه ۲۰۱۹ تاکنون.
جزئیات زمان و مکان مشاهده ابرماه
ابرماه آبان که در فرهنگ بومیان آمریکای شمالی با نام «ماه سگ آبی شبزی» شناخته میشود، در صورت فلکی گاو (ثور) و در نزدیکی خوشه ستارهای پروین (Pleiades) دیده خواهد شد.
- طلوع ماه: ساعت ۱۶:۴۳ به وقت تهران
- لحظه اوج ماه کامل: ساعت ۱۶:۴۹ همان روز
از عصر تا نیمهشب، این پدیده فرصت مناسبی برای رصدکنندگان و علاقهمندان به نجوم فراهم میکند.
چرا ابرماه آبان خاص است؟
پدیده ابرماه زمانی رخ میدهد که ماه کامل با حضیض مداری خود ـ نزدیکترین نقطه مدار ماه به زمین ـ همزمان شود. مدار ماه بیضوی است و فاصله آن از زمین دائماً تغییر میکند. به همین دلیل، برخی ابرماهها به زمین نزدیکتر و درخشانتر از دیگر موارد هستند.
طبق گزارش ناسا، در حالت ابرماه، قرص ماه میتواند تا ۱۴ درصد بزرگتر و ۳۰ درصد درخشانتر از زمانی دیده شود که در دورترین فاصله مداری خود قرار دارد. هرچند تفاوت اندازه با چشم غیرمسلح چندان محسوس نیست، اما افزایش درخشندگی آن بهوضوح قابل مشاهده خواهد بود.
سهگانه ابرماههای سال ۱۴۰۴
ابرماه آبان دومین رخداد از سه ابرماه متوالی سال جاری است:
- نخستین ابرماه: ۱۵ مهر ۱۴۰۴
- دومین ابرماه: ۱۴ آبان ۱۴۰۴
- سومین ابرماه: ۱۳ آذر ۱۴۰۴
وقوع سه ابرماه پیاپی پدیدهای نادر نیست، اما همواره فرصتی ارزشمند برای علاقهمندان به آسمان شب محسوب میشود.
جمعبندی
رخداد ابرماه آبان نهتنها یکی از زیباترین مناظر آسمانی سال است، بلکه یادآور نقش مدار ماه در شکلگیری پدیدههای نجومی است. این شب فرصتی استثنایی برای رصدگران و عموم مردم خواهد بود تا درخشانترین ماه کامل سال را در آسمان ایران تماشا کنند و از شگفتیهای کیهان لذت ببرند.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.