محکوم؛ تنها درام دادگاهی پلتفرمها با کارگردان فیلماولی
سریال محکوم این روزها در میان آثار نمایش خانگی جایگاه ویژهای یافته است؛ مجموعهای در ژانر درام دادگاهی که با حضور چند بازیگر شناختهشده سینما هر هفته منتشر میشود. این سریال در حالی به قسمت دهم نزدیک میشود که تنها اثر در حال پخش با کارگردانی یک فیلماولی است. سیامک مردانه که پیشتر بهعنوان دستیار کارگردان در پروژه «زخم کاری» کنار محمدحسین مهدویان حضور داشت، حالا نخستین تجربه کارگردانی خود را با این مجموعه پشت سر میگذارد.
اعتماد غیرمنتظره و آغاز مسیر تازه
مردانه درباره ورودش به این پروژه میگوید نقطه عطف زندگی کاریاش زمانی بود که مهدویان او را به ادامه مسیر کارگردانی تشویق کرد. او نقل میکند: «مهدویان گفت دیگر شهوتی برای ساختن ندارد و تنها دلخوشیاش رساندن آدمهایی مثل من به سرانجام است.» به گفته مردانه، همین جمله مسیر حرفهای او را به دو بخش «قبل و بعد از آشنایی با مهدویان» تقسیم کرده است.
شباهت به سبک مهدویان و بازخوردها
کارگردان محکوم درباره شباهتهای بصری و دکوپاژ سریال با آثار مهدویان توضیح میدهد: «اگر شباهتی دیده میشود، ناشی از علاقه و تجربه یکسالونیم دستیاری در کنار ایشان است.» او بازخوردها را مثبت ارزیابی کرده و معتقد است با وجود محدودیت زمان و تعدد بازیگران، اثری قابل دفاع ساخته شده است.
چالشهای ساخت یک درام دادگاهی
مردانه ساخت سریال دادگاهی را ذاتاً دشوار میداند و میگوید: «تعدد لوکیشنها و پیچیدگی فیلمنامه کار را سختتر میکرد. علاوه بر آن، باید جایگاه خودم را بهعنوان کارگردان در برابر بازیگران و عوامل تثبیت میکردم.» او ترکیب بازیگران را حاصل همکاری نزدیک با تهیهکننده و پلتفرم میداند و تأکید میکند که برخلاف تصور، فیلیمو در کنترل دستمزدها نقش نظارتی داشته و با پرداختهای نجومی موافق نبوده است.
پذیرش خطا در حفظ راکورد پژمان جمشیدی
یکی از حاشیههای سریال، تغییر اندازه ریش پژمان جمشیدی در برخی سکانسها بود. مردانه در اینباره میگوید: «قصور را میپذیرم. وقتی آقای جمشیدی از پروژه قبلی به ما پیوست، ظاهرشان با آنچه مدنظر ما بود متفاوت بود. بهدلیل فشار زمان، مجبور شدیم برخی سکانسها را رجزنی کنیم و این تغییر در طول سریال باقی ماند.» او تأکید میکند که گروه گریم، منشی صحنه و خودش در این خطا سهیم بودهاند و باید مراقبت بیشتری صورت میگرفت.
جمعبندی
سریال محکوم نهتنها نخستین تجربه کارگردانی سیامک مردانه است، بلکه نمونهای از اعتماد به نسل تازه فیلمسازان در نمایش خانگی محسوب میشود. او با پذیرش خطاها و تأکید بر حمایتهای تیم تولید، نشان داد که مسیر یادگیری و تثبیت جایگاه کارگردانی، همواره با چالشها و آزمونهای جدی همراه است.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.