با ورود به فصل پاییز، کاهش ساعات آفتابی و افت دما بههمراه شیوع سرماخوردگی و آنفلوآنزا، سیستم ایمنی بدن را تحت فشار قرار میدهد. براساس پژوهش منتشرشده در Frontiers in Nutrition (2023)، حدود ۶۰ درصد بزرگسالان ایرانی در پاییز و زمستان دچار کمبود ویتامین D میشوند؛ از اینرو لازم است صرفاً بهخود قرص اکتفا نکرده و با درک نیاز واقعی، بهطور هوشمندانه منابع غذایی و مکملها را بهکار بگیرید.
مکملهای پیشنهادی برای تقویت ایمنی
مطالعات بینالمللی و ارزیابیهای WHO نشان میدهند این پنج مکمل در کنار الگوی غذایی متعادل میتوانند ریسک ابتلا به عفونتهای فصلی را کاهش دهند:
- ویتامین D (کاهش ۳۰–۴۰ درصدی بروز عفونتهای تنفسی)
- ویتامین C (مصرف ۲۰۰–۵۰۰ میلیگرم روزانه میتواند طول دوره سرماخوردگی را تا ۲۰ درصد کم کند)
- زینک (۲۰–۳۰ میلیگرم روزانه؛ شروع در ۲۴ ساعت اول علائم، دوره بیماری را ۲۴ درصد کوتاه میکند)
- امگا-۳ (۲۵۰–۵۰۰ میلیگرم EPA/DHA روزانه؛ ضد التهاب و حمایت از عملکرد سلولهای ایمنی)
- پروبیوتیکها (قراردادن گونههای Lactobacillus و Bifidobacterium؛ کاهش ۴۷ درصدی عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی)
نکته عملی: منبع طبیعی ویتامین C انواع مرکبات و فلفل دلمهای، امگا-۳ ماهیهای چرب و روغن بادامزمینی، زینک در آجیل و غلات کامل و پروبیوتیکها در ماستهای غنیشده و کفیر وجود دارند.
ویتامین D در پاییز؛ چه دوزی و چگونه؟
بهدنبال توصیههای وزارت بهداشت ایران و انجمن Endocrine Society، مقدار مصرف استاندارد برای بزرگسالانی که سطح ویتامین D آنها طبیعی است به شرح زیر است:
- دز ماهانه: ۵۰٬۰۰۰ واحد بینالمللی (IU) یکبار در ماه
- دز روزانه برای سالمندان: ۱٬۰۰۰ تا ۲٬۰۰۰ IU برای حفظ سطح بهینه
- کودکان و نوجوانان: مطابق جدول سنی وزارت بهداشت (معمولاً ۶۰۰–۱٬۰۰۰ IU روزانه)
توصیه عملی: مصرف روزانه مقادیر متوسط بهدلیل پایداری سطح سرمی ۲۵(OH)D موثرتر از یک دز بالای ماهانه است (JAMA, 2025).
ترکیب این رویکرد – دریافت بخش اعظم نیازها از سبزیها، میوهها، ماهی و غلات سبوسدار و استفاده حسابشده از مکملها – بهترین راهکار برای پشتسر گذاشتن پاییز بدون افت ایمنی است. رعایت تنوع غذایی چهار گروه اصلی و تنظیم دوز مکملها بر اساس توصیههای وزارت بهداشت، شما را از سرماخوردگی و کاهش انرژی مصون میکند.
منابع:
- JAMA, “Vitamin D for Prevention of Disease,” 2025.
- Cochrane Review on Vitamin C and Common Cold, 2023.
- WHO Zinc Fact Sheet, 2024.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.