لبنیات همواره در قلب بحثهای تغذیهای جای داشته است. طرفداران این گروه غذایی، لبنیات را منبعی غنی از کلسیم، ویتامین D و پروتئین برای تقویت استخوان و عملکرد سلولی میدانند. منتقدان اما نگران چربیهای اشباع آن هستند و میترسند کلسترول خون را بالا ببرد. یک مطالعه دهساله ایرانی تلاش کرده است روشن کند کدام نگرانی تا چه حد به واقعیت نزدیک است.
مرور سریع یافتهها
پژوهشگران دانشگاه شهید بهشتی با پیگیری ۲۶۳۵ بزرگسال بدون سابقه بیماری قلبی-عروقی در تهران، مصرف انواع لبنیات (شیر، ماست، پنیر، کره و…) را ثبت و بررسی کردند. در ۱۰ سال پیگیری، ۶.۵ درصد افراد دچار حمله یا مشکل قلبی شدند، اما هیچ ارتباط معنیداری میان میزان لبنیات (پرچرب یا کمچرب، تخمیری یا غیرتخمیری) و ابتلا به این بیماریها یافت نشد.
این نتایج نشان میدهد که
- چربی اشباع لبنیات لزوماً خطر قلبی را بالا نمیبرد
- لبنیات تخمیری (مثل ماست و پنیر) ممکن است حتی اثر محافظتی داشته باشد
- مصرف روزانه حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ گرم لبنیات، همسو با گزارشهای جهانی، در سلامت استخوان و سیستم ایمنی موثر است
توصیههای کاربردی
برای بهرهمندی از فواید لبنیات بدون نگرانی از چربی اشباع، کافی است:
- انواع متنوع لبنیات را در برنامه غذاییتان بگنجانید: شیر، ماست، پنیر سفید و کهنه، دوغ بدون نمک اضافی یا کفیر
- روزانه مجموعاً ۲۰۰ تا ۲۵۰ گرم لبنیات مصرف کنید (مثلاً یک لیوان شیر و یک کاسه ماست)
تمرکز تغذیه سالم باید بر تعادل و تنوع باشد؛ نه تغییر ناگهانی به الگوی کمچرب صرف. لبنیات را همراه سبزیجات، غلات کامل و چربیهای سالم (مثل روغن زیتون یا آجیل) مصرف کنید تا هم از کلسیم و پروتئین بهره ببرید و هم از مزایای پیشگیری قلبی–عروقی برخوردار شوید.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.