هر از گاهی ممکن است رابطهی جنسی محافظتنشده یا نقص روشهای معمول پیشگیری رخ دهد و نگرانی از بارداری ناخواسته پیش بیاید. در این شرایط، قرص اورژانسی با دوز هورمونی بالا میتواند تا حد زیادی از باروری جلوگیری کند؛ اما مصرف درست و آگاهانهی آن اهمیت بالایی دارد.
تعریف و عملکرد
قرص اورژانسی، دارویی هورمونی است که معمولاً حاوی پروژستین خالص (مانند لونورژسترل) یا اولیپریستال استات است. با تأخیر انداختن یا مهار تخمکگذاری، تغییر ناپایدار پوشش داخلی رحم و کندسازی حرکت اسپرم، شانس لقاح و لانهگزینی را کاهش میدهد. توجه کنید این قرص جنین را سقط نمیکند و تنها پیش از شروع فرآیند بارداری (لانهگزینی) مؤثر است.
زمان طلایی مصرف
- در اولین ۲۴ ساعت پس از رابطه: بالاترین اثربخشی (بیش از ۹۵٪ جلوگیری)
- تا ۷۲ ساعت بعد: کارایی حدود ۸۰٪
- برای برخی انواع اولیپریستال استات: تا ۱۲۰ ساعت (۵ روز) با اثربخشی کمتر
هر ساعت تأخیر در مصرف، احتمال مؤثر بودن درمان را کاهش میدهد.
نحوه مصرف
- بسته یکدوزی: یک قرص را بلافاصله پس از رابطه بلعیده و با یک جرعه آب میل کنید.
- بسته دودوزی: قرص اول بلافاصله و قرص دوم ۱۲ ساعت بعد مصرف میشود.
اگر ظرف دو ساعت استفراغ کردید، باید مصرف را تکرار کنید.
عوارض جانبی شایع
- تهوع و استفراغ
- سردرد و سرگیجه
- حساسیت یا درد سینه
- لکهبینی یا تغییر در زمان قاعدگی
- احساس خستگی یا تغییرات خلقی
این علائم معمولاً موقتی و خودبهخود برطرف میشوند.
نکات مراقبتی و پیشگیرانه
- برای کاهش تهوع، همراه قرص خوراکی سبک بخورید.
- دوره قاعدگی را پیگیری کنید؛ در صورت تأخیر بیش از یک هفته، تست بارداری انجام دهید.
- از تکرار مصرف قرص اورژانسی بهعنوان روش اصلی پیشگیری خودداری کنید؛ بهرهگیری از روشهای منظم مانند قرصهای روزانه، حلقه یا کاندوم مطمئنتر است.
- در صورت سابقه بیماریهای زمینهای یا همزمانی مصرف داروهای دیگر، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت نمایید.
مصرف هوشمندانه و آگاهانهی قرص اورژانسی میتواند اضطراب ناشی از بارداری ناخواسته را کاهش دهد. با اینحال، بهترین راه پیشگیری، انتخاب منظم و مطمئن روشهای کنترل بارداریِ طولانیمدت است تا هم سلامت هورمونی حفظ شود و هم آرامش خاطر شما تضمین گردد.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.