باور رایج در بسیاری از خانوادههای ایرانی بر این است که «کره محلی» روغنی طبیعی و بیخطر است که نمیتواند سلامت قلب را به خطر بیندازد. اما براساس گزارش دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، کره محلی یک روغن حیوانی غنی از چربیهای اشباع و حاوی مقادیری چربی ترانس است که مصرف بیش از حد آن میتواند با افزایش سطح LDL («کلسترول بد») و ایجاد پلاک در دیواره عروق، ریسک بیماریهای قلبی–عروقی را بالا ببرد.
چرا چربیهای اشباع نگرانکنندهاند؟
مطالعاتی همچون بررسی سیستماتیک USDA (2024) نشان دادهاند که جایگزینی 5 گرم چربی اشباع با چربی غیراشباع در رژیم روزانه، ارتباط مستقیمی با کاهش 10–15 درصدی خطر بیماری قلبی دارد. همچنین، گزارش 2025 Dietary Guidelines Advisory Committee ایالات متحده توصیه میکند سهم انرژی دریافتی از چربیهای اشباع کمتر از 10 درصد کل کالری روزانه باشد.
مثال ساده برای فهم بهتر
تصور کنید در آشپزی سه قاشق غذاخوری کره محلی (حدود 35 گرم چربی اشباع) به جای روغن زیتون استفاده کنید. براساس مطالعات JAMA Internal Medicine (2025)، کسانی که روزانه این مقدار کره را با روغن زیتون یا کانولا جایگزین کردند، تا 17 درصد کمتر در معرض مرگ زودرس قرار گرفتند؛ چرا که چربیهای غیراشباع منجر به بهبود خاصیت انعطافپذیری عروق و کاهش التهاب میشوند.
روغنهای پیشنهادی جایگزین کره محلی
- روغن زیتون بکر (حداقل 70 درصد چربی غیراشباع)
- روغن کانولا و سویا (EPA/DHA در کانولا، اسیدهای چرب امگا-۳ در سویا)
نکات کلیدی برای مصرف بهینه چربی
- فشارگرمای روغن را در نظر بگیرید: برای سرخکردن از روغنهای با نقطه دود بالاتر (کانولا، بادام) و برای سالاد از روغن زیتون بکر استفاده کنید.
- میانهروی را رعایت کنید: بر اساس الگوی غذایی مدیترانهای، روزانه حدود 2 قاشق غذاخوری چربی (کل منابع) کافی است تا هم انرژی کافی و هم سلامت قلب حفظ شود.
با درک صحیح ترکیبات چربیها و جایگزینی هوشمندانه کره محلی با روغنهای گیاهی غیراشباع، میتوانید از مزایای طعم سنتی کره بهرهمند باشید و در عین حال بار چربی اشباع دریافتی را کاهش دهید—گامی مؤثر برای پیشگیری از بیماریهای قلبی و حفظ سلامت بلندمدت.
منابع
- USDA, “Food Sources of Saturated Fat and Risk of Cardiovascular Disease,” November 2024.
- American Heart Association/Epidemiology & Prevention Session, JAMA Internal Medicine, March 6, 2025.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.