با افزایش دمای هوا در فصل تابستان، نگرانیها درباره مصرف نوشیدنیهای شیرین و گازدار بهویژه نوشابهها بیشتر شده است. کارشناسان تغذیه نسبت به تأثیرات منفی این نوشیدنیها بر سلامت عمومی هشدار دادهاند و بر ضرورت جایگزینی آنها با آب و نوشیدنیهای طبیعی تأکید میکنند.
نوشابه؛ بدون ارزش تغذیهای و پرخطر برای سلامت
احمد اسماعیلزاده، مدیرکل دفتر تغذیه جامعه وزارت بهداشت، اعلام کرد که نوشابهها فاقد هرگونه ماده مغذی مفید هستند و مصرف آنها نهتنها سودی برای بدن ندارد، بلکه میتواند زمینهساز بروز بیماریهای مزمن شود. به گفته وی، نوشابهها هیچ ترکیب مفیدی ندارند که بتوان آنها را در رژیم غذایی توصیه کرد.
آمار مصرف نوشابه در ایران؛ نگاهی به مناطق پرمصرف
بر اساس آخرین بررسیهای انجامشده، میانگین مصرف روزانه نوشابه در کشور به شرح زیر است:
- مناطق شهری: ۲۲ میلیلیتر
- مناطق روستایی: ۱۶ میلیلیتر
- مناطق حاشیه شهر: حدود ۳۰ میلیلیتر
در مجموع، مصرف نوشابه در سطح کشور همچنان بالا است و نیازمند اقدامات جدی برای کاهش آن میباشد.
جالب توجه است که استان کهگیلویه و بویراحمد با مصرف روزانه ۳۲.۵ میلیلیتر در صدر مصرفکنندگان نوشابه قرار دارد. پس از آن، استانهای خراسان رضوی (۲۸.۵ میلیلیتر) و تهران و قم (۲۶.۵ میلیلیتر) در رتبههای بعدی هستند. در مقابل، استانهای اردبیل، چهارمحال و بختیاری و مازندران کمترین میزان مصرف نوشابه را دارند.
پیامدهای مصرف نوشابه؛ از چاقی تا افزایش خطر سرطان
مصرف مداوم نوشابهها بهویژه در روزهای گرم میتواند پیامدهای جدی برای سلامت داشته باشد. اسماعیلزاده هشدار داد که نوشابهها با افزایش چاقی، خطر ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، پرفشاری خون، کبد چرب و مقاومت به انسولین را بالا میبرند. تحقیقات نشان دادهاند که مقاومت انسولینی با برخی از انواع سرطان، از جمله سرطان سینه و کولورکتال، ارتباط دارد.
نوشیدنیهای گازدار در تابستان؛ انتخابی نادرست برای مقابله با گرما
در شرایط گرمای شدید، تأمین آب کافی برای بدن اهمیت حیاتی دارد. مدیرکل دفتر تغذیه جامعه وزارت بهداشت تأکید کرد که بهترین نوشیدنی برای مقابله با گرمازدگی، آب است. نوشیدنیهای گازدار و انرژیزا، بهویژه انواع شیرینشده با قند یا شیرینکنندههای مصنوعی، نهتنها کمکی به خنک شدن بدن نمیکنند بلکه میتوانند سلامت را به خطر بیندازند.
حتی نوشیدنیهایی که با شیرینکنندههای مصنوعی تهیه میشوند، گرچه فاقد قند افزوده هستند، اما مصرف مداوم آنها نیز برای بدن مطلوب نیست و ممکن است در درازمدت منجر به افزایش میل به خوراکیهای شیرین و چاقی شود.
توصیههای تغذیهای برای روزهای گرم
با توجه به شیوع بالای چاقی و بیماریهای غیرواگیر در کشور، توصیههای زیر برای حفظ سلامت در فصل تابستان پیشنهاد میشود:
- مصرف آب کافی در طول روز
- استفاده از آبمیوههای طبیعی بهجای نوشیدنیهای صنعتی
- پرهیز از نوشابهها و نوشیدنیهای انرژیزا
- توجه به برچسب تغذیهای محصولات و میزان قند موجود در آنها
- آموزش تغذیه سالم در خانوادهها و مدارس برای کاهش مصرف نوشیدنیهای مضر
در نهایت، تغییر الگوی مصرف نوشیدنیها و جایگزینی نوشابه با گزینههای سالمتر، گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت عمومی جامعه و کاهش بار بیماریهای مزمن خواهد بود.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.