در نمایش تلویزیونی ماههای اخیر، «آریا» بهعنوان یک نمونه پیشرفته از Unmanned Ground Vehicle (UGV) نیروی زمینی ارتش ایران معرفی شد. اکنون با انتشار جزئیات بیشتر، این روبات جنگجو در شبکههای اجتماعی و وبسایتهای خبری بازتاب گستردهای یافته است. آریا برای انجام عملیات شناسایی، گشتزنی و پشتیبانی تهاجمی در محیطهای ناهموار طراحی شده و بدون بهکارگیری نیروهای انسانی میتواند در عمق خاک دشمن نفوذ کند.
چرا UGVها مهماند؟
سازمان تحقیقاتی DARPA در گزارش ۲۰۲۰ خود بر کاهش تلفات انسانی با استفاده از روباتهای میدان نبرد تأکید کرده است. افزون بر این، مطالعهای از دانشگاه استنفورد (2021) نشان میدهد که یک UGV میتواند تا ۴۰٪ زمان کشف تهدید را کاهش دهد. آریا در این چارچوب، نقش کلیدی در افزایش امنیت نیروهای زمینی و سرعت واکنش رزمی دارد.
مشخصات فنی کلیدی
- پیشرانه هیبریدی (الکتریکی + موتور احتراقی) با حداکثر سرعت ۵۰ کیلومتر بر ساعت
- هشت چرخ بزرگ ضدگلوله با قابلیت عبور از خاک نرم و سنگلاخ
- سامانههای هوش مصنوعی برای هدایت خودکار و اجتناب از موانع (مطابق استاندارد IEEE Robotics and Automation, 2022)
- وزن تقریباً ۲٫۵ تن و ظرفیت بارگذاری تا ۵۰۰ کیلوگرم تجهیزات یا مهمات
توان تسلیحاتی و دفاعی
آریا به قبضه تیربار ۷.۶۲ میلیمتری با برد مؤثر دو کیلومتر مجهز است، اما طراحی ماژولار امکان نصب راکتاندازهای سبک یا سامانههای ضدزره را فراهم میکند. برای مقابله با تهدیدهای توپخانهای و هدایتشونده، این UGV از یک «سامانه دفاع فعال» شبیه Trophy (روی تانکهای غربی) بهره میبرد:
- هشداردهنده لیزری برای شناسایی نشانههای قفل سلاح دشمن
- پرتاب دودزا و مانور سریع برای پنهانسازی حرارتی
- واحدهای ضدجمینگ و پروتکلهای رمزنگاریشده برای حفظ ارتباط امن در میدان نبرد
سامانههای شناسایی هوشمند
دوربینهای روز، شب و حرارتی و میکروفنهای حساس صوتی، همراه با الگوریتمهای پردازش تصویر و صدا، بهمحض شناسایی حرکت یا صدا، هدف را ردیابی و به اپراتور یا سیستم خودکار گزارش میدهند. این قابلیت، کشف و واکنش به اهداف متحرک را تا ۳۰٪ سریعتر میکند (مطالعه Journal of Field Robotics, 2023).
با تمام قطعات ساخت داخل و آزمایشهای میدانی در شرایط آبوهوایی متنوع، آریا اکنون در آستانه تولید انبوه قرار دارد. توانایی صادرات به کشورهای دارای نیاز به حفاظت مرز و گشتزنی زمینی، پتانسیل تبدیل این روبات به یکی از نمادهای فناوری دفاعی ایران را دارد.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.