در نشست خبری فیلم «سقف» در جشنواره فجر، نویسنده این اثر با بیان صریحی از شرایط جامعه گفت: «با وطنوطن گفتن دهان شیرین نمیشود. با بوسیدن روی هم و دو دستگی ایجاد نکردن، مشکلات حل نمیشود.» این اظهارات فضایی متفاوت را در میان برنامههای معمول جشنواره رقم زد.
نقد صریح نویسنده بر شرایط جاری و نهاد جشنواره
علیمحمد حسامفر، نویسنده فیلم «سقف»، در این نشست که بدون حضور بازیگران اصلی فیلم برگزار شد، با رد عادینمایی شرایط موجود گفت: «نه وضعیت اقتصادی طبیعی است، نه رادیکالیسم در حال افزایش در جامعه عادی است. این مشروعیتزدایی از نهادها که در آن هستیم اصلاً طبیعی نیست؛ از جمله همین نهاد جشنواره.» وی با اشاره به تم محوری فیلمش، «تحقیر»، ابراز امیدواری کرد که با خلق یک «ایده جمعی» بتوان از شرایط کنونی گذر کرد و به فردایی با «تحقیر کمتر» رسید.
درباره فیلم «سقف»: داستان یک خانواده در جنگ ۱۲ روزه
فیلم «سقف» به کارگردانی ابراهیم امینی، شامگاه یکشنبه ۱۹ بهمنماه رونمایی شد. این فیلم که با بازی سام درخشانی، بیژن بنفشهخواه، گیتی قاسمی و فریبا نادری همراه است، به سرگردانی یک خانواده در دوران جنگ ۱۲ روزه پس از تخریب خانه و زندگیشان میپردازد و چرخه تحقیری را به تصویر میکشد که بر آنان وارد میشود. کارگردان با اشاره به دغدغه دیرینه خود برای ثبت «همدلی» مردم در دوران جنگ، توضیح داد که چرا با وجود وقوع جنگ در خرداد و تیر، فیلم در فضای پاییز ساخته شده است.
- تأکید بر وجود مشکلات جدی اقتصادی و اجتماعی و نقد عادیسازی شرایط
- دعوت به خلق یک «ایده جمعی» برای خروج از وضعیت موجود
کارگردان: «تحقیر» تم اصلی فیلم است
ابراهیم امینی، کارگردان فیلم «سقف»، تأیید کرد که «تحقیر» تم اصلی این اثر است. وی در پاسخ به پرسشی درباره شخصیتهای علمی فیلم که به شدت تحقیر میشوند، توضیح داد: «آیا شخصیتهای علمی ما وضعیت دیگری دارند؟ فکر نمیکنم شخصیتهای علمی ما خیلی شأنی در کشور داشته باشند.» این نگاه، فیلم را به مثابه آینهای از یک دغدغه اجتماعی گستردهتر قرار میدهد.
در پایان، نویسنده فیلم ابراز امیدواری کرد که «سقف» توسط مخاطب عام دیده شود و تماشاگر با آن احساس همدردی کند. این فیلم که توسط سعید خانی تهیه شده، در فضای جشنواره چهلوچهارم، صدایی متفاوت و معطوف به مسائل اجتماعی را نمایندگی میکند.
**بیوگرافی لعیا آزاده**
**لعیا آزاده**
سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی
لعیا آزاده منتقد هنری، کیوریتور و پژوهشگر حوزه هنرهای تجسمی با بیش از چهارده سال تجربه تخصصی در نقد هنری، مدیریت پروژههای نمایشگاهی و پژوهش در تاریخ هنر معاصر ایران است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل جریانهای نوین هنرهای تجسمی، زیباییشناسی معاصر و پیوند هنر با مفاهیم فلسفی و اجتماعی است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه هنر است. همچنین دورههای تخصصی کیوریتوری و مدیریت موزه را در آکادمی هنرهای معاصر اروپا گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد هنری و زیباییشناسی شرکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
آزاده فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد به عنوان منتقد هنری در نشریات تخصصی هنری آغاز کرد. با توسعه فعالیتهایش در حوزه کیوریتوری، وی گردانندگی چندین نمایشگاه معتبر گروهی و انفرادی در گالریها و موزههای داخلی را بر عهده داشته و به عنوان مشاور هنری با چندین مؤسسه فرهنگی همکاری مستمر دارد.
وی از ابتدای سال ۱۴۰۰ به تیم تحریریه مجله اینترنتی ساتیا پیوسته و به عنوان سردبیر بخش هنرهای تجسمی و زیباییشناسی در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای عمیق و نقدهای تحلیلی وی درباره آثار هنرمندان معاصر ایرانی و جریانهای جهانی هنر، مورد توجه جامعه هنری و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی آزاده در نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر، کیوریتوری نمایشگاههای مفهومی و پژوهش در زمینه زیباییشناسی فلسفی است. وی همچنین در زمینه مشاوره مجموعهداری، تحلیل بازار هنر و مطالعه تأثیر تحولات اجتماعی بر تولیدات هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی آزاده مبتنی بر تلفیق دانش تاریخ هنر، مفاهیم زیباییشناسی فلسفی و درک بستر اجتماعی تولید اثر هنری است. وی در نقدهای خود همواره بر درک فرآیند خلاقه هنرمند، تحلیل ساختار فرمال اثر و بررسی لایههای معنایی آن تأکید دارد و از رویکردهای تکبعدی و قضاوتهای شتابزده پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن کیوریتورهای مستقل است و در کمیتههای انتخاب چندین دوسالانه و جشنواره هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.